Bastaardhokken: een combinatie van volière en dicht hok
Een duivenhok dat alles kan: veilig slapen, lekker vliegen en toch beschut. Dat klinkt als een droom, maar het bestaat: het bastaardhok.
Het is de ultieme mix voor de duivenliefhebber die het beste van twee werelden wil. Geen compromis, maar een slimme combinatie die jouw duiven écht gelukkig maakt. Ben je klaar om je duiven de vrijheid te geven die ze verdienen, zonder in te leveren op veiligheid en verzorging? Laten we dan diep duiken in de wereld van de bastaardhokken.
Wat is een bastaardhok eigenlijk?
Stel je voor: een klassiek, dicht duivenhok. Warm, knus en perfect voor de koude winter nachten. Daar aan vastgebouwd vind je een open gaasconstructie, een volière.
Dat is in een notendop een bastaardhok. De naam 'bastaard' is misschien wat vreemd, maar het beschrijft het concept perfect: een kruising tussen twee werelden.
De duiven hebben een veilig, afgesloten nachtverblijf waar ze kunnen rusten en broeden, beschermd tegen tocht, regen en vijanden zoals ratten of marters. Tegelijkertijd hebben ze via een luikje toegang tot de open ren, waar ze overdag kunnen genieten van frisse lucht, zon en een uitgebreid bad.
Het is de ideale oplossing voor duiven die je wilt houden voor de sport, maar ook voor hun welzijn. Je bootst de natuurlijke omstandigheden veel beter na dan in een gesloten hok. Ze kunnen hun vleugels strekken zonder dat je ze los hoeft te laten, wat vooral voor wedstrijdduiven essentieel is.
Ze blijven fitter, gezonder en mentaler sterker. En voor jou als fokker?
Het betekent minder stress bij het schoonmaken en een veel tevredener duivenkolonie.
Waarom dit hok de moeite waard is voor elke serieuze duivenmelker
De voordelen zijn enorm en direct merkbaar. Ten eerste is er de gezondheid.
Door de constante toegang tot frisse lucht worden de luchtwegen van je duiven sterker.
Ze wennen aan de temperatuurschommelingen, wat hun weerstand verhoogt. Het voorkomt dat vocht en ammoniak in het hok blijven hangen, een grote boosdoener voor luchtwegproblemen. Dit is vooral cruciaal voor jonge duifjes die net beginnen met trainen.
Ten tweede het gedrag. Duiven zijn van nature sociale dieren die graag buiten zijn. In een bastaardhok kunnen ze hun natuurlijke ritme volgen: 's ochtends vroeg de ren in om te stretchen en te poezen, 's middags een bad nemen en 's avonds veilig terug naar het donkere hok. Dit vermindend agressie en vechtpartijen die ontstaan door verveling in een te krappe ruimte.
Je duiven zijn duidelijk relaxter. Voor de wedvlucht is het een gamechanger.
Duiven die in een bastaardhok wonen, zijn conditioneel vaak sterker. Ze trainen meer op hun eigen hok en wennen aan de omgeving.
Je hoeft ze minder vaak los te laten om ze te trainen, wat het risico op verliezen verkleint. Bovendien is het schoonhouden van de ren vaak een fluitje van een cent; met handige zitstokken met mestopvang valt de meeste rommel naar beneden en kun je dit makkelijk verwijderen.
De bouw en werking: hoe zit het in elkaar?
De kern van een bastaardhok is de verdeling. Meestal bestaat het uit een benedenverdieping en een bovenverdieping. De benedenverdieping is de open ren, de bovenverdieping is het dichte hok.
De duiven hebben via een luik, een zogenaamde 'val', toegang tot de ren.
Dit luik kan open of dicht, zodat jij de controle hebt. Overdag staat het luik open, 's nachts of bij slecht weer kan het dicht.
Een essentieel onderdeel van de ren is het badhok. Geen duif die geen bad wil! Een bad is cruciaal voor de verenverzorging en het bestrijden van parasieten.
In een bastaardhok is vaak een speciaal gedeelte van de ren afgeschermd als badhok.
Dit kan een simpel aluminium bak zijn van 40x60 cm, maar ook een ingebouwd zwembad. Zorg dat er een makkelijke opstap is en dat het water niet te diep is. Ververs het water dagelijks, vooral in de zomer. De constructie zelf is stevig.
Denk aan een houten frame met de juiste duivenhok dakbedekking zoals EPDM of golfplaten. De wanden van het dichte gedeelte zijn vaak van multiplex of geïsoleerde panelen.
De ren wordt afgesloten met stevig kippengaas, bijvoorbeeld met een maaswijdte van 19x19 mm om kleine mussen en ongenode gasten buiten te houden.
Let op dat de randen van de ren laag genoeg zijn (rond de 20 cm) zodat de duiven makkelijk in en uit kunnen stappen, maar hoog genoeg (minimaal 50 cm tot het gaas) om te voorkomen dat ze eroverheen vliegen. Verluchting is ook key. In het dichte gedeelte, waar je vaak kastwanden voor opslag van voer plaatst, moeten ventilatieroosters zitten, bijvoorbeeld onder het dak of in de zijwand.
Dit zorgt voor een luchtstroom zonder dat de duiven rechtstreeks op tocht staan. Voor extra natuurlijk licht van bovenaf heeft een goed bastaardhok een scharnierend dak of een losse plaat bovenop. Dit maakt het schoonmaken een stuk makkelijker. Je kunt er makkelijk bij zonder dat je door je rug gaat.
Modellen, maten en prijzen: wat kun je verwachten?
De markt voor bastaardhokken is divers. Je hebt de kant-en-klare modellen, vaak van merken als VDH of Bakker.
Deze zijn vaak van aluminium en zeer duurzaam, maar wel prijzig. Een standaard model voor 20-25 duiven begint al snel rond de €1500 - €2500. Deze hokken zijn vaak modulair opgebouwd en eenvoudig te monteren. Een andere optie is een houten bastaardhok.
Dit geeft een klassieke uitstraling en is vaak warmer in de winter. Je kunt ze kant-en-klaar kopen, bijvoorbeeld via gespecialiseerde duivenwinkels, voor bedragen tussen de €800 en €1800, afhankelijk van de grootte en afwerking.
Denk hierbij aan maten van 200 cm breed en 100 cm diep voor de totale constructie.
De ren is dan vaak 100 cm diep en 200 cm breed. De meeste liefhebbers kiezen voor zelfbouw. Dit is de goedkoopste optie en je kunt het precies op maat maken.
De materiaalkosten voor een hok van ongeveer 200x100x200 cm (lxbxh) schat ik op €400 - €700, afhankelijk van de kwaliteit hout en gaas. Je hebt dan wel wat klusvaardigheden nodig.
- Kant-en-klaar Aluminium: Duurzaam, licht, makkelijk schoon te maken. Prijzen: €1500 - €2500+
- Kant-en-klaar Hout: Mooi, warm, klassiek. Prijzen: €800 - €1800
- Zelfbouw: Goedkoopst, volledig naar wens aanpasbaar. Materiaalkosten: €400 - €700
Een basissetje gereedschap (boormachine, decoupeerzaag, rolmaat) is essentieel. Vergeet niet de extra's: een goed slot (tegen vossen!), voederbakken en drinkbakken. Laten we de opties nog even op een rijtje zetten:
Kies wat bij je budget en je vaardigheden past. Een goedkoop hok dat lekt is duurder op lange termijn dan een degelijke investering.
Praktische tips voor jouw bastaardhok
Voordat je begint, meet je grondig op. Reken uit hoeveel duiven je wilt houden.
Een duif heeft minimaal 0,5 m² vloeroppervlakte in het nachtverblijf nodig. Een hok van 100x200 cm is dus geschikt voor maximaal 40 duiven.
Liever iets te ruim dan te krap. Plan de plaatsing: een bastaardhok heeft de voorkeur op het zuiden of zuidwesten. Zo hebben de duiven in de winter zon en zijn ze beschermd tegen de koude noordoostenwind.
Denk aan de drink- en voedingsautomatisering. In de ren kun je een drinkbak plaatsen die je makkelijk kunt verversen. Ook een voederbak die je vanaf de bovenkant kunt vullen bespaart je een hoop tijd. Zorg dat deze goed afgesloten is tegen duiven die erin gaan zitten en tegen muizen. Overweeg een speen- of kweekhok apart te houden. In