De geschiedenis en verspreiding van de Libanonduif in de Lage Landen
Stel je voor: je staat in de vroege ochtendmist op de zolder, de geur van hooi en duivenveren hangt in de lucht. Je opent de klep van je duivenhok en een groep Libanonduiven fladdert op.
Hun verenkleed glinstert in het eerste licht, met die typische tekening op de vleugels die ze zo uniek maakt.
Dit is meer dan alleen een sierduif; het is een stukje historie dat je in handen hebt.
Wat is een Libanonduif precies?
De Libanonduif, soms ook wel Libanonkruijer genoemd, is een specifiek ras binnen de sierduivenfokkerij. Het is geen doorsnee duif die je zomaar in de stad tegenkomt.
Kenmerkend is de combinatie van een stevig, gespierd lichaam en een prachtig getekend verenkleed.
Denk aan een donkere kop, een lichtere hals en een specifieke tekening op de vleugels, vaak met een heldere rand. Qua formaat zit hij tussen een postduif en een grotere sierduif in. Een volwassen mannetje (hamer) weegt gemiddeld 450 tot 500 gram.
Het vrouwtje (duivin) is iets lichter, rond de 400 tot 450 gram. Hun ogen zijn fel oranje tot rood, wat een mooi contrast geeft met de donkere snavel en poten. Het is een ras dat rustig uit de hoek kan komen, maar zeker niet schuw is als je ze goed verzorgt. Waarom is dit ras zo interessant voor de Lage Landen?
Het is een combinatie van schoonheid en functionaliteit. Hoewel het geen klassieke wedvluchtduif is, heeft het ras een duurvermogen en een oriënterend vermogen dat vroeger voor werkduiven werd gebruikt.
Tegenwoordig is het vooral een geliefd ras voor fokkers die houden van een uitdaging en een mooi showresultaat.
De geschiedenis: Van het Midden-Oosten naar Vlaanderen
De oorsprong van de Libanonduif ligt, zoals de naam al doet vermoeden, in het Midden-Oosten.
Preciezer: in de bergen van Libanon en Syrië. Hier leefden wilde rotsduiven die qua uiterlijk en gedrag de basis vormden voor wat later het gedomesticeerde ras werd.
In de 19e eeuw brachten Europese reizigers en duivenliefhebbers deze duiven mee naar huis. In de Lage Landen, met name in Vlaanderen en Zuid-Nederland, vond het ras snel een plekje. De eerste fokkers waren vaak liefhebbers van zogenaamde 'kruijers' – duiven die niet alleen mooi zijn, maar ook een bepaalde vluchttechniek hebben. De Libanonduif kreeg hier voet aan de grond via de kruising tussen de wilde oorspronkelijke duiven en bestaande Europese rassen zoals de Nederlandse Slenk of de Antwerpse Baard.
Een belangrijke mijlpaal was de erkenning door de Nederlandse Bond voor Sierduivenfokkers (NBSF) en de Federation Ornithologique Mondiale (F.O.M.).
Dit gebeurde in de loop van de twintigste eeuw. De standaard werd vastgelegd: een duif die zwaarder is dan een postduif, maar lichter dan een koningsduif, met een specifieke tekening die symmetrisch moet zijn. De verspreiding ging niet altijd over rozen.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog vielen veel Europese duivenstammen terug. Na de oorlog moesten fokkers opnieuw beginnen, waarbij ook de aandacht voor de geschiedenis van de Arabische Trommelduif weer opbloeide.
In de jaren '50 en '60 was er een opleving van de sierduivenfokkerij.
De Libanonduif profiteerde hiervan en werd steeds vaker gezien op tentoonstellingen in steden als Brugge, Maastricht en Antwerpen. Tegenwoordig is de Libanonduif een stabiel ras. Je vindt ze in de duivenhokken van fokkers die houden van een klassieke uitstraling. Ze zijn niet zo massaal gefokt als de moderne postduif, maar juist die exclusiviteit maakt ze waardevol voor de echte liefhebber.
De kern en werking: Fokken en verzorgen
De Libanonduif is een gematigd ras. Ze zijn niet extreem veeleisend, maar ze hebben wel specifieke behoeften voor een optimale gezondheid en kleurtekening.
De verzorging start bij het hok. Een standaard duivenhok van bijvoorbeeld 2 meter bij 1 meter is geschikt voor een koppel (1 hamer en 1 duivin).
Zorg voor voldoende ventilatie maar tochtvrije hoeken. Net als bij de verzorging van de veren is de juiste voeding cruciaal voor de kleurontwikkeling. Geef een standaard duivenzaadmengsel (ongeveer 25-30 euro per 20 kg zak, merken als Beyers of Versele-Laga), aangevuld met maïs en erwten voor de eiwitten.
Tijdens de rui en de kweek voeg je grit en mineralen toe. Een potje grit kost ongeveer €5,- en gaat maanden mee.
Vergeet het drinkwater niet: dagelijks verversen en een druppel vitaminepreparaat (zoals Oropharm Orosol) tijdens stressmomenten. De fokkerij van Libanonduiven vraagt aandacht voor de tekening. De zogenaamde 'bont' tekening moet strak zijn. Fokkers selecteren streng: alleen de beste jongen met de juiste kleurverdeling blijven.
Een jonge Libanonduif (een jong dat net uit het ei komt) heeft ongeveer 4 tot 5 maanden nodig om volwassen veren te krijgen.
De eerste jaarling is vaak pas in het tweede jaar op volle sterkte voor de show. Een specifieke werking bij het fokken is het koppelen van kleuren. De basis is wildkleur, maar er zijn ook blauw gespikkeld en rood.
Om de klassieke Libanon-look te behouden, kruisen fokkers zelden met andere rassen. Het ras is stabiel, maar genetisch gezien zitten er soms verrassingen in.
Een jonge duif die niet voldoet aan de standaard (bijvoorbeeld te donkere vleugels) wordt vaak als 'sierduif' verkocht of apart gehouden voor eigen fok. De werking van de duif in het hok is sociaal. Libanonduiven zijn niet agressief naar soortgenoten.
Je kunt ze houden in groepen, maar houd rekening met de pikorde. Een groep van 4 tot 6 duiven in een hok van 4 vierkante meter is haalbaar. Zorg dat er voldoende zitstokken zijn, bijvoorbeeld op 30 cm hoogte, zodat ze comfortabel kunnen rusten.
Prijzen, varianten en beschikbaarheid
De prijs van een Libanonduif hangt af van de kwaliteit en de leeftijd. Een jonge, ongetrainde duif (een zogenaamd 'jong') kost tussen de €15 en €30.
Deze dieren zijn leuk voor beginners om mee te starten, maar hebben nog geen perfecte tekening. Voor een showkwaliteit duif met een perfecte tekening en goede bouw betaal je meer. Een volwassen hamer of duivin van een gerenommeerde fokker kost tussen de €50 en €150.
Exclusieve kleurslagen, zoals een zeldzame blauwe bont, kunnen oplopen tot €200 of meer, vooral als de ouders kampioenen zijn.
Er zijn verschillende varianten binnen het ras, hoewel de standaard strikt is. De meest voorkomende is de wildkleur (bruin met tekening). Daarnaast is er de blauwe variant (donkerblauw met witte vleugeldekveren) en de rode variant. De 'schild' Libanonduif heeft een specifieke tekening op de borst, wat doet denken aan de unieke tekening van de Saksische Schildduif, maar die is zeldzamer.
Waar koop je ze? In de Lage Landen zijn speciale fokkersverenigingen actief, zoals de 'Vereniging voor Libanonduivenliefhebbers'.
Een showduif kun je kopen via veilingen op duivenmarkten, bijvoorbeeld in Brussel of op de site van de NBSF. Een gemiddelde veiling biedt jonge duiven aan voor €20-€40 per stuk. Voor een topdier betaal je contant of via overschrijving, afhankelijk van de fokker.
Let op: bij de aanschaf van een duif voor de wedvlucht of sport is de Libanonduif minder geschikt.
Ze zijn te zwaar voor snelle marathonvluchten. Vergelijk dit bijvoorbeeld met de vliegeigenschappen van de Danziger Hoogvlieger, die juist uitblinkt in de lucht. Wel kun je ze trainen voor kortere inkorvingen om hun oriëntatievermogen te testen.
Praktische tips voor de beginnende fokker
Start klein. Koop een koppel (1 man, 1 vrouw) van ongeveer 6 maanden oud.
Dit kost je ongeveer €50 tot €80. Zorg dat je hok waterdicht is en dat de vloer makkelijk te reinigen is (bijvoorbeeld met een rooster en daaronder een laag zaagsel).
Voedingsschema: Geef 's ochtends en 's avonds vers voer. Gebruik een hoeveelheid van ongeveer 30 gram per duif per dag. In de kweekperiode (voorjaar) verhoog je