De geschiedenis van de Antwerpse Smierel

Portret van Wim Hendriksen, Duivensport Expert & Fokker
Wim Hendriksen
Duivensport Expert & Fokker
Sierduiven & Rassen · 2026-02-15 · 6 min leestijd

De Antwerpse Smierel is een icoon in de wereld van de sierduiven, een ras dat recht uit de havenstad Antwerpen komt en geschiedenis ademt. Als je ooit door de straten van Antwerpen hebt gelopen en naar de daken hebt gekeken, zag je waarschijnlijk al een flits van deze prachtige vogel.

Ze zijn niet alleen mooi, maar ook superieur in hun vlucht. Voor liefhebbers van duivensport en sierduiven is dit ras een echte must-have.

Je voelt meteen de passie als je over ze praat. Je hoeft geen expert te zijn om van de Smierel te houden, maar je moet wel weten wat je doet. Ze zijn sterk, slim en hebben een uniek uiterlijk dat ze onderscheidt van andere rassen.

Of je nu net begint met een paar duifjes of een doorgewinterde fokker bent, deze gids helpt je op weg. We duiken diep in de geschiedenis en de praktische kant van het houden van deze prachtige vogels.

Wat is de Antwerpse Smierel precies?

De Antwerpse Smierel is een Belgisch ras van post- en sierduiven, ontstaan in de havenstad Antwerpen. Ze staan bekend om hun compacte lichaam, korte snavel en vooral hun unieke vliegcapaciteiten.

Het woord 'Smierel' verwijst waarschijnlijk naar het geluid dat de vleugels maken tijdens de vlucht, een soort gesis dat je direct herkent.

Qua uiterlijk zien ze er gestroomlijnd uit. Ze hebben een brede borst, een rechte rug en een staart die netjes gesloten is. De kleuren variëren, maar de klassieke kleurslagen zoals zwart, blauw en rood zijn het meest populair bij fokkers.

Ze zijn niet de grootste duiven, maar hun atletische bouw maakt ze perfect voor de vlucht. Wat deze duif echt bijzonder maakt, is de combinatie van schoonheid en functionaliteit. In de vroege dagen werden ze gebruikt voor postduiven, maar tegenwoordig zijn ze een geliefd ras voor sier- en wedvluchten. Hun intelligentie en trouw aan het hok maken ze ideaal voor zowel beginnende als ervaren houders.

Waarom is dit ras zo belangrijk voor duivenliefhebbers?

De Antwerpse Smierel is een levend stukje Belgisch erfgoed. In de 19e eeuw was Antwerpen een broedplaats voor duivensport, en dit ras speelde een centrale rol.

Fokkers zoals de beroemde Victor Vanden Eynde hebben de basis gelegd voor de moderne Smierel, met selecties op uithoudingsvermogen en snelheid. Zonder deze geschiedenis zou de hedendaagse duivensport er heel anders uitzien. Waarom zou jij er nu een willen houden?

Ten eerste zijn ze superieur in wedvluchten. Een goede Smierel kan afstanden tot 600 km afleggen met een gemiddelde snelheid van 70-80 km/uur.

Dat maakt ze competitief tegenover andere rassen. Ten tweede zijn ze relatief makkelijk te verzorgen, mits je weet wat je doet.

Ze zijn resistent tegen veel voorkomende ziekten, wat ze een veilige keuze maakt voor beginners. Daarnaast voegen ze esthetische waarde toe aan je hok. Hun elegante verschijning trekt de aandacht op shows en bij collega-fokkers. Prijzen voor een goed gefokte Smierel liggen tussen €50 en €200, afhankelijk van de bloedlijn en prestaties. Investeren in dit ras betekent investeren in kwaliteit die lang meegaat.

De geschiedenis en evolutie van het ras

De oorsprong van de Antwerpse Smierel gaat terug naar de late 19e eeuw, toen Antwerpen een hub was voor handel en transport. Duivenliefhebbers fokten deze vogels voor hun snelheid en betrouwbaarheid als postduiven. Ze werden gebruikt om berichten te verzenden over korte en middellange afstanden, een cruciale rol in een tijd zonder internet.

In de jaren 1920 en 1930 begon de focus te verschuiven naar sierduiven, een trend die we ook zagen bij de opkomst van de Portugese Tuimelaar.

Fokkers selecteerden niet alleen op vluchtprestaties, maar ook op uiterlijke kenmerken. De Smierel kreeg zijn kenmerkende compacte bouw en kleurrijke verenkleed.

Tegenwoordig is het ras erkend door organisaties zoals de Nationale Duivenbond (NDB) in België en Nederland. Een interessant feit is dat de Smierel beïnvloed is door andere rassen, zoals de Antwerpse Tuimelaar en de postduif. Deze mix zorgde voor een robuuste duif die, net als bij de kweek van de Thüringer Snipduif, zowel in de lucht als op het hok uitstekend presteert.

Moderne fokkers blijven experimenteren, met prijzen voor topvliegers die oplopen tot €500 of meer op speciale veilingen.

De geschiedenis leert ons ook de veerkracht van het ras. Tijdens de wereldoorlogen overleefde de Smierel dankzij toegewijde fokkers die hun vogels verborgen. Vandaag de dag is het een symbool van vastberadenheid, perfect voor liefhebbers die duivensport serieus nemen.

Hoe fok en verzorg je Antwerpse Smierels?

Fokken begint met het kiezen van gezonde ouderdieren. Zoek naar duiven met een breed voorhoofd, heldere ogen en een stevige poot.

Koop ze bij gerenommeerde fokkers of via clubs zoals de lokale duivenvereniging. Een jonge duif kost ongeveer €30-€80, terwijl een volwassen koppel €150-€300 kan kosten, afhankelijk van de prestaties. Voeding is cruciaal voor gezonde Smierels.

Geef ze dagelijks een mix van maïs, erwten en haver, aangevuld met mineralen en grit.

Een zak van 20 kg duivenvoer kost €25-€35 bij merken als Beyers of Versele-Laga. Zorg voor vers water en een supplement met vitaminen tijdens de rui of vluchtseizoen. Te veel vet voeren leidt tot gezondheidsproblemen, dus hou het evenwichtig.

Verzorging gaat verder dan eten. Het hok moet droog, ventilatie-rijk en vrij van tocht zijn.

Een standaard hok voor 10 duiven kost €500-€1000, afhankelijk van materiaal en grootte.

Reinig wekelijks met een desinfectiemiddel zoals Virkon S (€15 per kg) om ziekten te voorkomen. Controleer op teken en wormen; een preventieve kuur kost €10-€20 per duif per jaar. Voor de vlucht train je de duiven stapsgewijs. Begin met korte afstanden van 10-20 km en bouw op tot 100 km.

Gebruik een goede mand of tas voor transport, vanaf €50. Tijdens wedvluchten, zoals die van de Antwerpse Duivenbond, zorg je voor rust na thuiskomst. Een rustige duif herstelt sneller en presteert beter de volgende vlucht.

Varianten, prijzen en praktische tips voor succes

Er zijn verschillende kleurslagen bij de Antwerpse Smierel, zoals zwart, blauw, rood en geel. Sommige fokkers selecteren op specifieke patronen, zoals gespikkeld of effen.

Prijzen variëren: een effen kleur duifje kost €40-€100, terwijl zeldzamere kleuren of showkampioenen €200-€500 kunnen halen. Op veilingen zoals die van Pigeon Paradise in België vind je topexemplaren. Een variant is de "vlieg-Smierel", gefokt voor snelheid en uithoudingsvermogen, tegenover de "sier-Smierel" die meer op uiterlijk wordt geselecteerd.

Voor wedvluchten kies je de vliegvariant; voor shows de siervariant. Combineer beide voor een veelzijdig hok.

Merken zoals Prange leveren specifieke voeding voor vliegduiven, rond €30 per 20 kg. Praktische tips: begin met een klein hok van 4-6 duiven om te leren. Houd een logboek bij van voeding, vluchten en gezondheid – een simpel notitieboekje werkt prima. Sluit je aan bij een vereniging voor tips en wedstrijden of bezoek eens sierduivenbeurzen in Duitsland; lidmaatschap kost €20-€50 per jaar.

Vermijd overfokken; geef elke duif tijd om te rusten. Veelvoorkomende fouten: te veel duiven in een te klein hok leidt tot stress en ziekte.

Investeer in goede ventilatie en een automatische drinkbak (€20-€30). Tijdens de winter, voer extra energierijk voer om de kou te trotseren. Met deze aanpak geniet je jarenlang van je Antwerpse Smierels en behaal je successen in de duivensport.

Portret van Wim Hendriksen, Duivensport Expert & Fokker
Over Wim Hendriksen

Wim is duivenhouder en wedvluchtorganisator met 25 jaar ervaring in de Nederlandse duivensport. Hij heeft duizenden kilometers wedstrijden meegemaakt en deelt zijn kennis over fokken, verzorging en sport.

Volgende stap
Lees het complete overzicht
De Nederlandse Helmduif: een overzicht van kleurslagen →