De invloed van peulvruchten op de spijsvertering van duiven
Je duiven verdienen het beste voer, en soms denken we te veel in maïs en bonen.
Peulvruchten, zoals erwten, bonen en kikkererwten, zijn een krachtbron waar je misschien nog niet aan gedacht hebt. Ze geven energie, maar je moet wel weten hoe je ze verwerkt. Doe je dat verkeerd, dan loop je het risico op een opgeblazen gevoel of een trage spijsvertering. In dit stuk leg ik je uit hoe je peulvruchten veilig en effectief in het menu van je duiven bouwt.
Wat zijn peulvruchten eigenlijk?
Peulvruchten zijn de zaden die in een peul groeien, zoals erwten, bonen, kikkererwten en linzen. Ze zitten vol eiwitten en koolhydraten.
In de duivensport zie je ze steeds vaker als aanvulling op maïs en tarwe. Je duiven krijgen er sterke spieren van, maar ze bevatten ook stoffen die niet zomaar verteerd worden. Denk aan erwten van het merk Versele-Laga, of bonen van de plaatselijke groothandel.
Een zak van 20 kilo kost zo’n €15 tot €25, afhankelijk van de kwaliteit.
Je hoeft ze niet elke dag te geven. Twee keer per week een handje vol is vaak al genoeg. Peulvruchten zijn geen vervanger van je basisvoer, maar een aanvulling.
Ze helpen bij de opbouw van spierweefsel na een zware vlucht. Let wel op: ze bevatten fytinezuur, een stof die de opname van mineralen kan blokkeren. Daarom is het slim om ze te weken of te koken.
Waarom zijn peulvruchten belangrijk voor de spijsvertering?
De spijsvertering van een duif is een fijn systeem. Peulvruchten zitten vol vezels die de darmflora stimuleren.
Dat betekent dat de goede bacteriën in de darm harder gaan werken. Een gezonde darm betekent een betere opname van voedingsstoffen en minder kans op diarree. Maar er zit een addertje onder het gras.
Peulvruchten bevatten ook oligosacchariden, suikers die niet makkelijk afgebroken worden. Ze kunnen gasvorming veroorzaken.
Een duif met een opgeblazen gevoel is geen fijn beest. Je ziet ze dan minder eten en minder vliegen. Naast peulvruchten is luzerne voor duiven een vezelrijke toevoeging aan het dieet. Een voordeel is dat peulvruchten langzaam worden verteerd. Dat geeft een langdurige energie-afgifte, ideaal voor duiven die lang onderweg zijn.
Je merkt dat ze na een vlucht minder snel uitgeput raken. Je kunt ze combineren met licht verteerbare granen zoals haver.
“Peulvruchten zijn een krachtbron, maar je moet ze met respect behandelen.”
Hoe verwerk je peulvruchten in het dieet?
Je kunt peulvruchten op drie manieren aanbieden: rauw, geweekt of gekookt. Rauwe erwten of bonen zijn het makkelijkst, maar ze zijn hard en minder makkelijk te verteren.
Je kunt ze een nacht weken in lauw water. Dat maakt ze zachter en verwijdert een deel van het fytinezuur.
Koken is nog beter, maar het kost tijd. Kook bonen 10 tot 15 minuten, erwten 5 minuten. Laat ze daarna afkoelen en meng ze door het voer. Doe dit niet te warm, want dan verliezen ze voedingsstoffen.
Een handvol per duif per keer is voldoende. Je kunt ook kant-en-klare peulvruchtenmixen kopen.
Bijvoorbeeld de ‘Peulvruchten Mix’ van Beyers, verkrijgbaar in zakken van 2,5 kg voor ongeveer €12. Deze mix is al voorgekookt en gemengd met granen. Handig voor wie weinig tijd heeft.
- Week rauwe peulvruchten minstens 8 uur.
- Kook ze voor een betere verteerbaarheid.
- Geef nooit meer dan 10% van het totale voer aan peulvruchten.
- Bewaar gekookte peulvruchten maximaal 2 dagen in de koelkast.
Varianten en prijzen van peulvruchten
Er zijn verschillende soorten peulvruchten te koop. De keuze hangt af van je budget en de behoefte van je duiven. Hieronder een overzicht:
- Erwten: Verkrijgbaar bij elke voederhandel. Zak van 20 kg kost €15-€20. Ideaal voor dagelijks gebruik.
- Witte bonen: Iets duurder, €18-€25 per 20 kg. Ze bevatten meer eiwitten, goed voor jonge duiven.
- Kikkererwten: Luxe optie, €20-€30 per 20 kg. Ze zijn klein en makkelijk te mengen.
- Mixen van Beyers of Versele-Laga: Voorgeweekt en gemengd, €10-€15 per 2,5 kg. Handig voor beginners.
Je kunt ook lokale boeren benaderen voor biologische peulvruchten. Die zijn vaak goedkoper en verser. Let op dat ze niet bespoten zijn. Een kilo biologische erwten kost ongeveer €2,50.
Als je een grote hok hebt, kun je overwegen om zelf peulvruchten te kweken. Zaadjes kosten €5-€10 per zakje.
Je oogst na 3 maanden. Dat is goedkoper op lange termijn, maar vraagt tijd en ruimte.
Praktische tips voor de duivenhouder
Begin klein. Geef je duiven eerst een theelepel peulvruchten per stuk en kijk hoe ze reageren.
Als je geen opgeblazen gevoel ziet, kun je de hoeveelheid langzaam opbouwen. Doe dit altijd na een rustige vlucht, niet tijdens de rui. Combineer peulvruchten met andere supplementen.
Een beetje grit of kalk helpt bij de vertering. Bijvoorbeeld grit van Versele-Laga, €5 voor een zak van 2 kg.
Dat zorgt voor een betere maagwerking. Hou je duiven in de gaten. Als je merkt dat ze minder eten of diarree krijgen, stop dan meteen. Peulvruchten zijn niet voor elk duif hetzelfde.
Jonge duiven hebben vaak meer moeite met verteerbaarheid dan oude; overweeg daarom mungbonen als licht verteerbare kweekondersteuning. Sluit af met een routine.
Geef peulvruchten op vaste dagen, bijvoorbeeld dinsdag en donderdag. Zo went het spijsverteringsstel en haal je er het meeste voordeel uit. Je zult zien dat je duiven fitter en energieker worden.