Duif heeft een droge, schilferige huid onder de veren: schurftmijt aanpak
Een droge, schilferige huid onder de veren bij je duif: je ziet het ineens. Een witte poederlaag, korstjes of plekken waar de veren minder strak zitten.
Het voelt onrustig, want je duif hoort er glanzend en gezond bij te lopen.
Meestal zit er een sluwe boosdoener achter: de schurftmijt. Die beestjes zijn klein, maar ze veroorzaken flink wat jeuk en ongemak. Je wilt ze snel aanpakken, zonder gedoe en zonder je duif extra te stressen.
Goed nieuws: dit is een bekend probleem in de duivensport en bij fokkers. Je bent niet de eerste en je hoeft niet meteen in de stress. Met een paar simpele stappen kom je een heel eind. We gaan het hebben over wat schurftmijt precies is, hoe je het herkent, hoe je het behandelt en wat je kunt verwachten qua kosten en producten. Zo kun je je duif weer comfortabel maken en de rust in je hok herstellen.
Wat is schurftmijt en waarom is het zo vervelend?
Schurftmijt, ook wel schildmijt of Knemidocoptes genoemd, is een minieme parasiet. Hij leeft op en in de huid van je duif.
Je ziet hem niet met het blote oog, maar je ziet wel de schade.
De mijt graaft gangetjes in de huid, waardoor de huid gaat schilferen, korsten vormt en jeuken. Vooral onder de vleugels, rond de snavelbasis en op de poten kom je het tegen. Een duif met schurftmijt krabt zich vaak en kan er rusteloos uitzien.
Waarom is het belangrijk om dit direct aan te pakken? Een onbehandelde infectie verspreidt zich razendsnel in je hok.
Duiven zitten dicht op elkaar, eten uit dezelfde voerbakken en pluizen elkaars veren. Bovendien verzwakt een jeukende duif. Hij eet minder, rust minder en presteert minder op de vlucht. Als fokker wil je voorkomen dat jonge duifjes besmet raken. Een snelle aanpak bespaart je dus een hoop gedoe later.
Hoe herken je schurftmijt bij je duif?
De eerste signalen zijn vaak subtiel. Je ziet een droge huid onder de vleugels of een fijne, witte poederlaag.
Soms zie je korstjes rond de ogen of aan de basis van de snavel. Bij oudere duiven zie je het vaker op de poten: een grove, schilferige huid die niet meer glad is.
De veren kunnen er dof uitzien, niet meer strak tegen het lichaam liggen. Let op gedrag. Een duif met schurftmijt krabt zich vaker met de poot of wrijft met de kop langs de vleugels. Soms zie je dat de duif minder actief is en sneller buiten adem raakt. Twijfel je?
Pak de duif voorzichtig vast en bekijk de huid onder de vleugels.
Voel je een ruw, korrelig oppervlak? Dan is het tijd voor actie. Om zeker te zijn, kun je een dierenarts of duivenspecialist raadplegen.
Zij kunnen met een microscoop een monster bekijken. Thuis kun je ook een eenvoudige test doen: een beetje olie op een wattenstaafje over de plek wrijven.
Bij schurftmijt komen dan kleine puntjes naar boven die bewegen. Handig om te weten, maar behandelen kan ook zonder microscoop.
Wat werkt? Behandeling stap voor stap
De behandeling van schurftmijt draait om twee dingen: de duif behandelen én het hok grondig schoonmaken, net zo zorgvuldig als de behandeling van een kropwond.
Alleen de duif behandelen en het hok laten zitten, werkt niet. De mijt leeft ook in de nesten en op de zitstokken.
- Ivermectine: een druppel achter de hals van de duif. Werkt snel en is makkelijk toe te dienen. Prijs: ongeveer €10-€15 voor een flesje van 10 ml, genoeg voor veel duiven.
- Moxidectine: ook een druppel, soms iets zachter voor de duif. Prijs: vergelijkbaar, rond de €12-€18.
- Spot-on producten: zoals Spot on Pigeon van Vetafarm of een vergelijkbaar merk. Prijs: €8-€15 per flesje.
Start met een goed middel tegen schurftmijt. In de duivensport zijn er een paar bekende producten: Lees altijd de bijsluiter. De dosering hangt af van het gewicht van je duif.
Een volwassen duif weegt gemiddeld 400-500 gram. Gebruik nooit meer dan voorgeschreven.
Een te hoge dosis kan schadelijk zijn. Naast druppels kun je ook een spray gebruiken, bijvoorbeeld een spray op basis van permethrine. Handig voor directe verlichting op de huid.
Prijs: €10-€20 per flacon. Spray niet in de ogen of snavel.
Doe het buiten of in een goed geventileerde ruimte. Verder kun je het hok behandelen met een mijtenspray of poeder.
Producten als Pigeon Guard of Anti-Mijt spray werken goed. Prijs: €12-€25 per flacon. Behandel niet alleen de zitstokken, maar ook de nesten, de wanden en de bodembedekking. Vervang de bodembedekking na de behandeling.
Kosten en producten: wat kun je verwachten?
De kosten voor een schurftmijtbehandeling vallen mee, zeker als je een paar duiven hebt. Een basispakket voor 10 duiven kost ongeveer €30-€50. Dat is:
- Een flesje ivermectine of moxidectine: €10-€15
- Een spray voor het hok: €12-€25
- Een extra zalf voor de huid (bijvoorbeeld calendulazalf): €5-€10
Als je een groter hok hebt of regelmatig duiven ontvangt, kun je investeren in een grotere verpakking. Een liter spray voor het hok kost rond de €40-€60, maar gaat lang mee. Voor wedstrijdduiven is het slim om altijd een voorraadje in huis te hebben.
Je wilt niet net voor een vlucht moeten wachten op een bestelling.
Vergelijk merken. Producten van Vetafarm, Pigeon Guard of Medpet zijn bekend in de duivensport. Kies voor kwaliteit, want goedkope namaakproducten werken vaak minder goed en kunnen de duif beschadigen.
Check altijd de datum op de verpakking en bewaar het middel op een koele, droge plek. Denk ook aan accessoires: een druppelpipet, handschoenen en een sprayflacon.
Die kosten een paar euro, maar maken het werk makkelijker. Handig als je meerdere duiven achter elkaar behandelt.
Praktische tips voor een soepele behandeling
Zorg dat je duif rustig is. Pak hem voorzichtig vast, liefst in een doek of handdoek. Zo voelt hij zich veilig en voorkom je dat hij uitschiet.
Onderdruk niet te strak, maar wel stevig genoeg om de druppel goed te kunnen geven.
Geef de druppel op de juiste plek: achter de hals, op de huid. Niet op de veren, want dan werkt het minder goed.
Masseer zachtjes zodat het middel intrekt. Bij een spray: houd een afstand van 20-30 cm en spray licht over de aangetaste huid. Niet te veel, want te veel vocht kan de veren plakkerig maken.
Behandel alle duiven in het hok, ook als je er maar één ziet. Schurftmijt is besmettelijk.
Doe dit bij voorkeur op dezelfde dag. Herhaal de behandeling na 7-10 dagen om eventuele overgebleven eitjes aan te pakken. Maak het hok schoon. Verwijder oude nestmateriaal, vervang de bodembedekking en spuit de zitstokken in.
Laat het hok goed drogen voordat de duiven terugkomen. Ventileer goed, maar zorg dat de temperatuur niet te veel daalt.
Een koud, vochtig hok is extra gevoelig voor mijten. Houd de duif na de behandeling in de gaten; een dof oog zonder glans kan bijvoorbeeld wijzen op een verminderde conditie.
De jeuk neemt meestal binnen een paar dagen af. De huid kan nog even schilferen, dat is normaal. Blijft het aanhouden? Overleg dan met een dierenarts.
Soms is een tweede behandeling nodig of een ander middel. Voorkomen is beter dan genezen. Controleer je duiven regelmatig, vooral na wedstrijden of als er nieuwe duiven in het hok komen.
Houd het hok schoon en droog. Gebruik eventueel een preventieve spray tijdens het vliegseizoen.
Een gezonde duif met een sterke weerstand is minder vatbaar voor mijten en een rafelig verenpak door een tekort aan voedingsstoffen.
Als je duiven fokt, let extra op de jonge duifjes. Hun huid is gevoeliger. Behandel moederduiven preventief vóór het broedseizoen. Zo voorkom je dat de mijt zich verspreidt naar de nesten.