Duif heeft last van overmatige slijmproductie in de neusgaten
Een duif die aan zijn neusgaten zit te wrijven, of een zacht 'snotterend' geluid maakt terwijl hij op de stok zit? Dat is het moment dat je als duivenhouder meteen alert bent.
Je weet dat iets niet klopt. Overmatige slijmproductie, oftewel snot, is een van die dingen die je niet zomaar kunt negeren.
Zeker niet als je serieus bent over je sport, of het nu gaat om de vliegduif die topfit moet zijn of de kweker die de beste jongen wil grootbrengen. Het begint altijd klein, maar kan flink uit de klauwen lopen. Ik zie het wel eens gebeuren bij collega's op de club: een duif die wat niezen moet, en voor je het weet zit de hele afdeling vol met loopneuzen.
Slijm is niet alleen vervelend voor de duif zelf, het remt hem ook gewoon af. Je duif kan minder zuurstof opnemen, raakt sneller vermoeid en presteert straks niet zoals je wilt.
Dus, wat doe je eraan? Laten we het even rustig doornemen, van begin tot eind.
Wat is dat snot eigenlijk?
Als we praten over overmatige slijmproductie in de neusgaten, dan hebben we het over hetzelfde als een loopneus bij de mens.
Normaal produceert een duif een beetje slijm om de lucht die hij inademt te filteren. Stof, pollen, of een beetje vocht; het wordt allemaal opgevangen.
Maar als de neusgangen overuren draaien, zit het de ademhaling in de weg. Je ziet het vaak als een nat plekje rond de neusgaten, of er hangt een druppel aan. Je kunt het makkelijk herkennen. Pak de duif voorzichtig vast en kijk naar de neusgaten, die kleine openingen aan de zijkant van de snavel.
Zitten er vochtige veren omheen? Is het wit, geel of groenig slijm zichtbaar?
Of hoor je de duif piepen of sissen bij het ademhalen? Dan is het duidelijk. Dit is niet zomaar een kwaaltje; het is een teken dat het lichaam van je duif ergens tegen vecht.
Waarom dit echt serieus is
Voor een sportduif is de luchtweg heilig. Denk er eens over na: een duif moet tijdens een vlucht van 500 kilometer constant op het randje presteren.
Elke ademhaling moet zuurstof efficiënt naar de longen brengen. Zit de neus vol slijm, dan verliest die duif direct kracht. Op de vlucht kan hij niet goed navigeren, raakt hij sneller vermoeid en komt hij als laatste thuis.
Zonde van al die training en investering. Ook voor de kweker is dit een aandachtspunt.
Een ouderduif die door een loopneus minder eet, of minder goed kan ademen, zal minder goede eieren leggen.
Bovendien geeft hij de klachten door aan de jonge duifjes. Die zijn nog kwetsbaarder. Een jonge duif die al meteen snotterig wordt, ontwikkelt zich minder hard en is extra vatbaar voor andere ziektes. Kortom: dit is een klacht die je direct moet aanpakken, voordat het je hele hok in de greep krijgt.
De belangrijkste oorzaken op een rij
Er zijn een paar boosdoeners die we vaak terugzien. Allereerst de omgeving. Stof in het hok is een enorme trigger.
Wissel je het strooisel te weinig? Of zit er te veel stof in de voerbak? Dan prikkel je de luchtwegen constant.
Ook schimmel in het hok is een killer. Die schimmelsporen ademt je duif in, met direct slijmproductie tot gevolg.
Zorg dus voor frisse lucht, maar geen tocht. Daarnaast zijn er de infecties. Paratyfus (Salmonella) bijvoorbeeld, een bekende duivenziekte, begint soms met loopneus en slome duiven.
Ook de ziekte van Pigeon Pox (duivenpokken) kan zich uiten in natte neusgaten.
En dan is er nog Mycoplasma, een hardnekkige bacterie die zorgt voor chronische luchtwegklachten. Soms is het ook gewoon een verkoudheid door een plotselinge temperatuurwisseling, bijvoorbeeld na een koude nacht of een regenachtige vlucht.
Wat je direct kunt doen
Als je een duif met een ontstoken oogrand of snot in handen hebt, hoef je niet meteen in de stress te schieten. Begin met het isoleren van de getroffen duif.
Zet hem in een aparte, schone kooi. Zo voorkom je dat de rest van je vliegploeg of kweekduiven direct besmet raakt. Zorg dat de kooi op een tochtvrije, maar goed geventileerde plek staat.
Koud mag, maar tocht is funest. Check daarna direct de rest van het hok.
Zitten er meer duiven die niezen of vochtige neusgaten hebben? Dan weet je dat het om een besmettelijke klacht gaat. Raadpleeg je dierenarts of een specialistisch duivenarts voor een diagnose.
Medicatie en supplementen
Zij kunnen via een kweek of mestonderzoek vaststellen of het om bacteriën (mycoplasma, paratyfus) of virussen gaat. Zelf aanmodderen met het verkeerde middel helpt niet en maakt de duif alleen maar zwakker.
Als de diagnose een bacteriële infectie is, schrijft een arts vaak antibiotica voor.
Denk aan middelen op basis van doxycycline of enrofloxacine. Gebruik dit nooit zomaar; volg de dosering precies op en zorg dat de duif het water of het voer opneemt. Tijdens de vluchtperiode is het zaak om te werken met middelen die zijn toegestaan en geen resten achterlaten die de duif kunnen uitsluiten. Voor de ondersteuning zijn er natuurlijke middelen.
Een 'snotneus' kun je helpen met een druppel zoutoplossing in de neusgaten (fysiologisch zout), om het slijm los te weken en te zorgen voor mooie sneeuwwitte neusdoppen. Daarnaast zijn er speciale toevoegingen voor het drinkwater, zoals Echinacea of oregano-olie, die de weerstand ondersteunen.
Producten van merken als Beaumont of Vetcomplex zijn in de duivenwereld goed bekend. Een flesje van €10 tot €15 gaat een heel eind mee. Ook 'Oregano Power' (rond €15) wordt veel gebruikt als natuurlijke booster.
Preventie: voorkomen is beter dan genezen
De beste manier om met slijmproductie om te gaan, is het simpelweg voorkomen.
Een schone leefomgeving is het halve werk. Zorg voor een droge, schone bodem in het hok. Regelmatig schoonmaken met een goed ontsmettingsmiddel, bijvoorderen op basis van chloor of jodium, maakt een enorm verschil. Merken als Keno en Vetasept zijn hier prima voor.
Een fles kost een euro of €8 en dat verdien je snel terug in gezonde duiven. Verder is het belangrijk om de luchtkwaliteit in de gaten te houden.
Zorg voor voldoende ventilatie, maar vermijd dat de wind direct op de zitstokken staat.
Tijdens de rui of de kweekperiode is het slim om extra vitamines te geven, specifiek gericht op de luchtwegen. Een vitaminepreparaat met vitamine A, D3 en E helpt het slijmvlies sterk te houden. Dit zijn kleine investeringen, vaak een euro of €10 per fles, die je duif een stuk weerbaarder maken.
Let ook op het voer. Voer dat bedorven is of schimmel bevat, werkt als een lont in een kruitvat.
De prijs van gezondheid
Koop je voer bij een betrouwbare handelaar en bewaar het droog. Tijdens de vlucht kun je de duif extra ondersteunen met elektrolyten, zodat hij goed gehydrateerd blijft en sneller herstelt van de inspanning. We hoeven er niet omheen te draaien: gezondheid kost geld.
Maar het zijn vaak de kleine bedragen die het doen. Een goede ontsmettingsspray of -poeder voor het hok kost je €5 tot €10 per behandeling.
Een fles weerstandsversterker of vitamines kost tussen de €8 en €15. Voor de serieuze sportduif kun je denken aan complete 'gezondheidsprogramma's' van merken als Interchim, die vaak pakketten aanbieden voor €30 tot €50 per kwartaal.
Het alternatief is duurder. Een dierenartsbezoek, medicijnen op recept en het verliezen van een topduif of een heel kweekseizoen wegen niet op tegen die paar euro preventieve kosten.
Zie het als een verzekering voor je investering in tijd, geld en liefde voor de sport.
Praktische tips voor de dagelijkse verzorging
Hieronder vind je een checklist die je dagelijks of wekelijks kunt afwerken. Doe dit vooral op gevoel; jij kent je duiven het beste.
- Controleer elke dag: Loop 's ochtends en 's avonds even langs de stokken. Kijk en luister. Hoor je niezen? Zie je natte neusgaten? Pak de duif die eruit springt er even bij.