Duiven houden in de winter: Waar moet je op letten?

Portret van Wim Hendriksen, Duivensport Expert & Fokker
Wim Hendriksen
Duivensport Expert & Fokker
Duiven Houden voor Beginners · 2026-02-15 · 7 min leestijd

De eerste vorst krast over de ruiten en jij zit al vroeg bij je duiven. Je voelt de koude lucht binnenkomen als je de klep opendoet.

Je duiven kijken je aan, rustig en vertrouwd. De winter is een heel andere tijd voor ze. Geen drukke vluchten, maar wel extra zorg.

Je wilt natuurlijk dat je maatjes sterk de lente in gaan. Je wilt geen ziektes, geen koude voeten en geen problemen.

Dit is het moment om je aandacht te geven. Je bent een echte duivenhouder, dus je weet dat het nu om details draait. Je wilt het beste voor je vliegers en je toekomstige kwekers. Laten we samen kijken wat er echt toe doet in de koude maanden.

De winterstalling: warm, droog en fris

Een goede duivenstalling is je basis. In de winter is dat nog belangrijker. Je duiven zitten meer binnen. Ze bewegen minder.

De luchtvochtigheid kan snel oplopen. Je wilt een hok dat tochtvrij is, maar zeker niet potdicht.

Ventilatie is het sleutelwoord. Koude tocht is dodelijk, maar stilstaande, vochtige lucht is een broedplaats voor bacteriën.

Kijk eens naar je hok. Zitten er kieren? Zit er een goed ventilatierooster, bijvoorbeeld van het merk Ventex of een vergelijkbaar systeem? Je hoeft je hok nu niet te verwarmen met een kachel.

Dat is een fabeltje. Duiven zijn winterharde dieren.

Ze kunnen de kou prima aan, mits ze droog staan. Een vochtig hok met vorst is het ergste wat er is. De kou trekt in de veren en de duif kan niet opwarmen. Zorg dus voor een goede isolatie van de wanden, bijvoorbeeld met een simpele isolatieplaat van 2 of 3 cm dik.

Dit houdt de ergste kou buiten en voorkomt condens. Een simpel temperatuurmeter met vochtmeter (vanaf €15) helpt je om de omstandigheden in de gaten te houden.

Je streeft naar een temperatuur die niet te veel schommelt, rond de 5 tot 10 graden is ideaal.

De vloer is ook cruciaal. Een houten vloer die vocht opneemt is niet handig. Een betonnen vloer is koud, maar makkelijk schoon te houden.

Strooi eens in de week wat zaagsel of stro op de grond. Dit neemt vocht op en geeft de duiven iets om in te wroeten. Ze vinden dat fijn.

Het zorgt voor extra bezigheid en een beter klimaat. Zorg dat je elke dag even het vochtige spul weghaalt.

Schoon hok, gezonde duif.

Voeding: brandstof voor de kou

In de winter verbranden je duiven meer energie. Ze moeten hun lichaamstemperatuur op peil houden.

Dus hebben ze meer koolhydraten nodig. Je standaard wedvluchtvoer is nu niet voldoende. Je moet het menu aanpassen.

Denk aan een mengeling met meer maïs, bonen en erwten. Dit zijn energiebommenmen. Een goed wintermengsel van bijvoorbeeld Beyers of Versele-Lage (de Energy mix) bevat ongeveer 16% eiwit en heeft een hoog vetgehalte, rond de 6-8%.

Dat vet is je brandstof. Geef je duiven twee keer per dag eten.

In de vroege ochtend en in de middag. Zorg dat ze de hoeveelheid die je geeft, ook binnen een uur opeten. Je wilt geen eten dat de hele dag in de bak blijft liggen. Dat wordt koud en minder aantrekkelijk.

Bovendien lokt het muizen. En muizen, die wil je echt niet in je hok.

Ze eten je duivenvoer en verspreiden ziektes. Controleer je voeropslag. Zit deze in een goed afgesloten ton of emmer? Een simpele plastic ton van 25 liter (rond de €20) is perfect.

Vergeet het water niet. Water moet ijsvrij zijn.

Een simpele kunststof drinkbak van €10 tot €15 kun je ’s nachts het beste leeghalen en binnen zetten. Of je schaf een verwarmde drinkbak aan. Die kosten tussen de €40 en €80, afhankelijk van het merk en de grootte.

Het is een investering, maar het haalt een grote zorg weg. Zorg dat het water schoon en lauw is.

Een duif die voldoende drinkt, blijft gehydrateerd en kan zijn voer beter verwerken.

Verzorging en beweging: fit blijven

In de winter is er geen sprake van vliegtraining. Je duiven zitten veilig op het hok.

Maar stilzitten is niet goed voor ze. Ze moeten wel beweging krijgen. Zorg dat ze dagelijks kunnen vliegen in de ren.

Een goede vliegre van gaas is essentieel. Je hoeft niet een mega-grote ren te hebben.

Een ren van 2 bij 1 meter is al voldoende voor een groepje van 10 tot 15 duiven.

Ze kunnen dan hun vleugels strekken en een stukje vliegen. Dit houdt de spieren soepel en de longen sterk. Je zult in de winter ook zien dat de duiven beginnen te ruien. Dit is een natuurlijk proces.

Ze wisselen hun veren. Dit kost veel energie en mineralen.

Zorg dat ze voldoende grit en mineralen tot hun beschikking hebben. Een goodie van grit (van merken als Gritstone) mag niet ontbreken. Dit helpt bij de spijsvertering en levert de bouwstoffen voor nieuwe veren.

Je kunt ook een speciale rui- of wintermix bijvoegen. Dit zijn korrels met extra vitaminen en sporenelementen.

Een zak van 2,5 kg kost ongeveer €15. Geef dit een paar keer per week, naast het gewone voer. Houd je duiven in de gaten.

Ga er regelmatig bij zitten. Kijk in de ogen. Zijn ze helder?

Zit er geen viezigheid rond de snavel? Controleer de vleugels. Zitten alle veren goed? Een duif die in de winter ziek wordt, is vaak niet fit voor het volgende seizoen.

Een simpele controle duurt maar een paar minuten, maar het levert je enorm veel informatie op. Zie je een duif die wat lusteloos is? Haal hem even apart en geef hem extra aandacht.

De kwekers: voorbereiden op het voorjaar

Veel houders laten hun duiven in de winter niet kweken. Ze wachten tot maart of april, maar voorkom veelgemaakte missers bij de start.

Maar de winter is hét moment om je kweekduiven voor te bereiden.

Je selecteert je beste duiven. Je kijkt naar de bouw, de veren en de afstamming. Wil je voor het eerst beginnen met duiven houden, zet ze dan apart in een eigen kweekhok of een aparte sectie.

Je geeft ze een speciaal kweekmengel, met iets meer eiwit. Zo bouwen ze de benodigde reserves op. Je kunt de kweekduiven in januari al wat dichter bij elkaar zetten. Zo wennen je nieuwe duiven weer rustig aan elkaar.

Je kunt ze dan langzaam opvoeren. Sommige houders beginnen in februari met de eerste eieren.

Anderen wachten tot het wat langer licht is. Dat is een persoonlijke keuze.

Zorg in ieder geval dat het hok voor de kwekers extra droog en tochtvrij is. Een broedbak van kurk of hout is ideaal. Je kunt een simpele broedbak kopen vanaf €25.

Zorg dat je ze op tijd schoonmaakt. Denk ook aan de jonge duiven die je wilt houden.

Zijn er al duiven die je wilt gebruiken voor de fok? Zorg dat die de winter goed doorkomen. Ze mogen niet te zwaar worden, maar moeten wel voldoende kracht hebben.

Een te zware duif in de winter is niet fit voor de fok. Een licht, energierijk dieet is hier de oplossing.

Je wilt dat ze in maart precies op gewicht zijn. Dit is het moment om je plan uit te stippelen.

Welke koppels wil je maken? Schrijf het op.

Praktische winter tips voor elke duivenhouder

Hieronder vind je een lijst met direct toepasbare tips. Geen theorie, maar praktijk. Pak ze op en je winter verloopt soepel.

  • Controleer je voorraad: Zorg dat je voor minimaal 6 weken voer en grit in huis hebt. Een sneeuwstorm of een dichte weg kan je beletten om naar de winkel te gaan. Een volle zak wintermengel van 20 kg kost ongeveer €35. Wees verstandig, koop op tijd.
  • Maak een schema: Schrijf op wat je wanneer doet. Voeren, schoonmaken, water verversen. In de winter raak je makkelijker de routine kwijt. Een simpel whiteboard in je hok helpt enorm.
  • Check de drinkbakken: Vries ze niet vast. Een bak die vastzit aan de grond of een muur is een drama. Gebruik losse bakken.
  • Voorkom tocht: Hang een oud kleed voor de opening als het echt koud is. Maar doe dit niet de hele winter. Haal het weg zodra het weer wat beter wordt. Lucht is essentieel.
  • Geen rui in de kou: Zorg dat je duiven de rui hebben
Portret van Wim Hendriksen, Duivensport Expert & Fokker
Over Wim Hendriksen

Wim is duivenhouder en wedvluchtorganisator met 25 jaar ervaring in de Nederlandse duivensport. Hij heeft duizenden kilometers wedstrijden meegemaakt en deelt zijn kennis over fokken, verzorging en sport.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Duiven Houden voor Beginners
Ga naar overzicht →