Duiven voeren uit de hand: Een praktische gids
Stel je voor: je loopt je duivenhok in, je favorietje, die jonge duif die je zelf gefokt hebt, komt niet meteen opzetten. Je steekt je hand uit met wat lekkers, en langzaam, met een beetje twijfel, landt hij op je pols.
Zijn pootjes krullen om je vinger, je voelt het lichte gewicht en de warmte van zijn veren. Dat moment, dat is waar het om draait. Het is de beloning voor al het geduld dat je in je duiven hebt gestopt.
Duiven voeren uit de hand is niet zomaar een manier om voer te geven; het is de manier om een band op te bouwen, om te zien hoe gezond je duiven zijn en om ze klaar te stomen voor de sport.
In dit blog duiken we in de praktijk.
Waarom is handvoeren zo speciaal?
Veel beginnende duivenmelkers denken dat het voeren van duiven gewoon neerkomt op een bak vullen en klaar. Dat is het voor de massa, maar niet voor de duif die jij wilt hebben.
Handvoeren is een training op zich. Je leert je duif dat jij de baas bent, maar ook dat jij de bron van lekkers bent. Dit betaalt zich dubbel en dwars uit bij de vlucht.
Een duif die jou vertrouwt, komt sneller terug na een zware vlucht en laadt sneller in het hok.
Denk ook aan de controle. Terwijl je een graantje aanbiedt, kun je de conditie checken. Voelt de duif licht en strak?
Zijn de ogen helder en fel? Zit er geen snot of viezigheid onder de snavel?
Dit zijn de dingen die je in een groepsvlucht makkelijk mist. Bij het handvoeren zie je het meteen.
Je merkt ook meteen of een duif mank loopt of een beschadigde vleugel heeft. Het is een moment van inspectie dat niet voelt als een keuring. Voor de sportduif is het extra belangrijk. In de duivensport draait het om snelheid en overlevingsdrang.
Een duif die gewend is om eten te halen bij jou, heeft diezelfde drang om naar huis te vliegen. Je traint ze eigenlijk om jou te associëren met eten en veiligheid. Dat is goud waard als ze 500 kilometer verderop losgelaten worden.
De basis: wat heb je nodig?
Je hebt niet veel nodig, maar wat je nodig hebt, moet goed zijn. Allereerst, het voer zelf. Voor het trainen van jonge duiven of het lokken van oude vliegers gebruik ik graag klassiekers als parelgerst of erwten.
Die zijn groot genoeg om makkelijk mee te werken en ze zijn een echte traktatie.
Een zak van 20 kilo parelgerst van een merk als De Heus of Versele-Laga kost je ongeveer €25 tot €30. Je hebt er maar een handje per keer van nodig, dus dit gaat maanden mee.
Daarnaast is een goede mand of kist handig. Zelf werk ik met een lage voermand van bijvoorbeeld €15 tot €20. Je wilt niet dat de duif in een diepe bak springt en je hand raakt.
De mand moet laag genoeg zijn zodat je je hand er makkelijk op kunt leggen.
Sommige melkers gebruiken een speciale voerplank, een smal plankje van ongeveer 10 cm breed dat je aan de wand van het hok schroeft. Zo'n plankje kost tussen de €10 en €15. Het zorgt ervoor dat de duif leert op een vaste plek te komen. Verder is het handig om een emmer met water bij de hand te hebben.
Niet voor de duiven, maar voor jezelf. Je wilt niet met vieze pootjes en modder aan je broek zitten.
Zorg dat je altijd een doekje klaar hebt liggen. En een klein beetje geduld.
Dat is het enige dat je niet in de winkel kunt kopen, maar dat is misschien wel het belangrijkste ingrediënt.
Stap voor stap: hoe begin je?
Begin klein. Pak een jonge duif die al een beetje gewend is.
Die zijn vaak nieuwsgieriger dan oude duiven. Ga rustig in het hok zitten.
Niet staan, want dat is te dominant. Ga op een krukje zitten op ooghoogte van de duif. Laat je hand zien met een paar korrels erin. Blijf stil zitten. De eerste paar minuten zullen ze alleen maar kijken. Dat is prima.
Laat ze de sfeer proeven. Als een duif het aandurft, komt hij dichterbij.
Soms in kleine sprongetjes, soms in een keer. Zorg dat je hand stil blijft. Een trillende hand zorgt voor argwaan.
Laat de duif de korrels oppikken. Je voelt de zachte aanraking van zijn snavel op je handpalm.
Dat is het moment. Blijf rustig ademen. De eerste keer zal hij misschien meteen weer wegvliegen.
Dat is niet erg. Herhaal dit elke dag, bij voorkeur rond dezelfde tijd. Na een paar dagen zal hij langer blijven zitten.
Misschien zelfs met twee poten op je hand. Bouw het langzaam op.
"Doe het nooit met een hongerige duif. Een duif die te veel honger heeft, wordt agressief en bijt. Je wilt een beloningssysteem, geen gevecht."
De techniek van het lokken
Je kunt nu proberen om hem voorzichtig op te tillen. Houd hem vlak bij je lichaam, zodat hij zich veilig voelt.
Zorg dat je hem nooit forceert. Als hij wil, vliegt hij weg.
Het is zijn keuze. Op die manier bouw je echt vertrouwen op. Een techniek die goed werkt is het geluid dat je maakt. Gebruik een vast, zacht geluid.
Een klikkend geluid met je tong of een zacht gefluit. Doe dit elke keer als je het voer aanbiedt.
Na verloop van tijd associeert de duif dit geluid direct met eten. Je kunt dan in de verte dat geluid maken en je duiven komen aangevlogen. Dit is super handig voor de vliegtraining.
Je roept ze terug zonder dat je een fluitje hoeft te gebruiken. Probeer ook eens met meerdere duiven tegelijk.
Dit werkt het beste met jonge duiven. Zodra er één durft, volgen de anderen snel.
Zorg dat je een vaste plek gebruikt. Gebruik je de voerplank, dan weet je dat ze daar naartoe komen. Gebruik je je hand, ga dan altijd op dezelfde plek in het hok zitten.
Routine is alles voor duiven. Let op de hiërarchie en controleer tijdens de verzorging ook even welke ringen je nodig hebt voor je duiven.
In elk hok is er een pikorde. De brutale duiven eten als eersten, terwijl je bij de rustige vogels even controleert wat er op de pootring staat.
Die zullen ook als eerste op je hand komen. De verlegenen moeten soms een duwtje krijgen.
Probeer die verlegenen juist extra aandacht te geven. Als die ook durven, is je groep echt sterk. Je wilt geen duiven die bang zijn voor je.
Varianten en materialen: wat werkt voor jou?
Er zijn een paar methoden en materialen die je kunt gebruiken. De klassieke manier is de losse hand. Niets meer dan jij, je hand en het voer.
Dit is het goedkoopst (€0) en het beste voor de band. Het nadeel is dat het rommelig kan zijn en dat je soms een duif moet vangen als je hem wilt controleren.
Dit werkt goed voor sierduiven en lossere sportduiven. De voerplank is een populaire optie voor de sportduivenmelker.
Je schroeft een smalle lat (10-15 cm breed) op ongeveer 50 cm hoogte in het hok. Omdat je tijdens het duivenhok schoonmaken ook de voerplek meeneemt, leg je het voer op de lat. De duiven komen erop zitten en eten.
Jij kunt ze dan makkelijk pakken. De plank zelf kost €10-€15, wat ook handig is als je zelf een simpel duivenhokje bouwt.
Dit is ideaal voor snelle selectie en medische behandelingen. Je duiven wennen eraan en weten waar ze moeten zijn. Een derde optie is de lokbak. Dit is een bak met een gaas bovenop.
Je gooit het voer erdoorheen. De duiven kunnen het wel eten, maar jij kunt ze makkelijker pakken omdat ze niet kunnen wegvliegen.
Dit is meer voor controle, minder voor de band. Zo'n lokbak kost tussen de €25 en €40.
Ik gebruik hem zelf alleen als ik een groep jonge duiven moet controleren die nog niet tam zijn. Welk model je ook kiest, zorg dat het materiaal stevig is. Duiven kunnen flink trekken.
Plastic bakken breken snel. Ga voor hout of RVS. En schoonmaken is essentieel.
Voerresten trekken muizen en ratten aan. Die wil je niet in je hok.
Een simpele bezem en een emmer water zijn je beste vrienden na elke voeding.
Praktische tips voor de beginner
Het allerbelangrijkste is consistentie. Probeer elke dag, of in ieder geval 5 tot 6 dagen per week, op hetzelfde tijdstip te voeren.
De biologische klok van je duiven is heel nauwkeurig. Als ze weten dat jij om 17:00 uur komt met lekkers, zijn ze er om 16:55 uur klaar voor.
Dit helpt ook bij het vasthouden van je duiven. Ze weten dat er hier altijd eten is.
Gebruik kwalitatief goed voer. Goedkoop is duurkoop in de duivensport. Een duif die slecht voer krijgt, kan niet pre