Hoe de genetica van de 'Kittel' familie de Belgische snelheidskampioenschappen transformeerde

Wim Hendriksen

Duivensport Expert & Fokker

Stel je voor: je staat aan de startlijn van een nationale wedvlucht. De spanning is voelbaar.

Duizenden ogen kijken naar de klok. Dan komt er een duif aan die zó snel is dat hij de concurrentie op achterstand zet. Vaak komt zo’n topper uit de legendarische ‘Kittel’-lijn.

Deze familie heeft de Belgische duivensport op z’n kop gezet. In dit stuk duiken we in de genetica van deze bloedlijn.

Je leert hoe je die eigenschappen herkent en hoe je ze kunt gebruiken voor je eigen kweek. Geen ingewikkelde wetenschap, maar praktische tips voor jou als duivenhouder.

Wat je nodig hebt voor een succesvolle Kittel-kweek

Voordat we beginnen, zorgen we dat je de basis op orde hebt. Je hoeft geen miljonair te zijn, maar een paar dingen moeten kloppen.

• Een goed hok: droog, tochtvrij en met voldoende ventilatie. Denk aan een merk als Vanrobaeys, vanaf ongeveer €400 voor een compact model.
• Stamboek of registratie: zorg dat je duiven geregistreerd staan bij de KBDB. Dit kost ongeveer €10 per duif per jaar.
• Voer van hoge kwaliteit: merken als Beyers of Versele-Laga, circa €15-€20 per 20 kg zak.
• Supplementen: elektrolyten voor na de vlucht en grit voor de spijsvertering, reken op €10-€15 per maand.
• Een kweekkoppeling: minimaal 1 koppel (1 doffer en 1 duivin) dat je wilt testen op de Kittel-eigenschappen.

Zonder deze spullen loop je achter de feiten aan. Een goed hok is de basis voor gezonde duiven. Goed voer zorgt voor energie. En registratie is nodig om mee te doen aan officiële wedvluchten.

Stap 1: Herken de Kittel-eigenschappen in je huidige duiven

Je kunt pas selecteren als je weet wat je zoekt, net als bij de legendarische Gaby Vandenabeele bloedlijnen.

1. Controleer de bouw: een Kittel-duif is compact maar gespierd. De borst is stevig en de vleugels liggen strak tegen het lichaam. Pak een duif voorzichtig vast. Voelt hij zwaar aan voor zijn formaat? Dat is een goed teken.
2. Bekijk de ogen: ze moeten helder en fel zijn, meestal licht van kleur (geel of wit). Een dof oog duidt op vermoeidheid of ziekte.
3. Test het herstel: na een training van 50 km moet je duif binnen 24 uur hersteld zijn. Controleer de ontlasting: die moet korrelig zijn, niet waterig.
4. Meet de vleugellengte: bij een Kittel-duif is de vleugel meestal tussen de 28 en 32 cm. Gebruik een meetlint en noteer de cijfers.
5. Check het gewicht: een volwassen duif hoort tussen de 400 en 500 gram te wegen. Weeg ze elke week op dezelfde tijd.

De Kittel-familie staat bekend om drie dingen: uithoudingsvermogen, snelheid en een stabiel karakter. Hier leer je ze herkennen. Veelgemaakte fout: duiven selecteren op kleur alleen. Kleur zegt niets over prestaties; kijk liever naar de invloed van de Janssen-Arendonk bloedlijn en focus op bouw en herstel.

Een veelgemaakte fout is ook te zwaar selecteren op één vlucht. Kijk naar het totaalplaatje van meerdere wedvluchten.

Stap 2: Kies het juiste kweekkoppel

Nu je weet welke duiven de Kittel-eigenschappen hebben, ga je een koppel vormen.

1. Selecteer een doffer en duivin: kies beide uit je beste lijn. Zorg dat ze geen gemeenschappelijke voorouders hebben binnen 4 generaties (dit heet inteelt voorkomen).
2. Check de leeftijd: ideale leeftijd is 2 tot 4 jaar oud. Te jong of te oud geeft minder goede nakomelingen.
3. Plaats ze samen: zet het koppel 2 weken op een apart hokje (2m x 1m) met voer, water en nestmateriaal. Geef ze rust.
4. Monitor het gedrag: als de doffer agressief is of de duivin te veel eieren legt (meer dan 2 per ronde), pas dan je keuze aan.
5. Stel het koppel vast: na 2 weken mogen zeparen. Leg een nestbak in het hok, bijvoorbeeld een kunststof bak van €15.

Dit is het hart van je kweekprogramma. Veelgemaakte fout: te snel wisselen van koppel. Geef het minimaal 3 weken om te wennen. Een andere fout is vergeten om nestmateriaal te geven; zonder dat leggen ze minder eieren.

Stap 3: Het kweekproces en selectie van de jongen

Het fokken zelf is eenvoudig, maar de selectie is cruciaal. Je wilt alleen de beste jongen houden.

1. Laat ze leggen: een goed koppel legt 2 eieren. Het eerste ei na 2 dagen, het tweede na 4 dagen. Noteer de datum.
2. Bebrui de eieren: na 18 dagen komen de jongen uit. Gebruik een broedmachine als je hok niet stabiel is, maar meestal lukt het in het nest. Kosten: €0 (als je hok goed is).
3. Voer de jongen: geef vanaf dag 1 speciaal jonge duivenvoer (Beyers Junior, €18 per 20 kg). Geef elke dag 25 gram per duif.
4. Selecteer op dag 21: kijk naar de bouw van de jongen. Zijn ze stevig? Zijn de vleugels strak? Verwijder zwakke exemplaren (bijvoorbeeld door ze te verkopen voor €5-€10).
5. Test op uithoudingsvermogen: op 6 weken oud laat je ze wennen aan loslaten. Begin met 5 km, bouw op tot 50 km in 4 weken tijd.

Veelgemaakte fout: te veel jongen houden. Selecteer streng; houd alleen de top 20%. Een andere fout is te vroeg trainen; wacht tot ze minimaal 6 weken oud zijn.

Stap 4: Opvoeden voor de wedvlucht

De Kittel-eigenschappen komen pas tot bloei als je de duiven goed voorbereidt op de huidige sprintvluchten.

1. Wennen aan het hok: houd de jongen op een apart hok van 1,5m x 1m tot ze 10 weken zijn. Ze moeten zich veilig voelen.
2. Trainingsschema: vanaf 10 weken: 1x per week 50 km loslaten. Bouw op tot 200 km na 12 weken. Gebruik een GPS-tracker (bijv. Pipa, €50) om hun route te volgen.
3. Dieet voor vluchten: geef 2 dagen voor de vlucht extra vetten (pinda’s, €5 per kg). Op de dag zelf licht voer met mais.
4. Herstel na vlucht: direct na thuiskomst elektrolyten in het water (Versele-Laga, €10 per fles). Rust 24 uur.
5. Monitor prestaties: noteer aankomsttijden. Een Kittel-duif hoort bij de eerste 10% te zitten bij nationale vluchten.

Veelgemaakte fout: te veel training in één keer. Bouw geleidelijk op om blessures te voorkomen. Een andere fout is vergeten te hydrateren; altijd vers water beschikbaar.

Stap 5: Verificatie en voortzetting van de lijn

Om de Kittel-lijn te behouden, moet je blijven evalueren en aanpassen.

1. Evalueer na 3 vluchten: welke duiven scoren consistent? Houd die en verkoop de rest.
2. Test de nakomelingen: kruis je beste Kittel-duif met een andere toplijn (bijv. de ‘Janssen’). Kijk of de snelheid behouden blijft.
3. Voer je stamboek bij: registreer elke nieuwe duif bij de KBDB. Dit kost €10 per stuk.
4. Voorkom inteelt: houd een stamboom bij. Gebruik software zoals Pigeon Manager (€50 per jaar) om verwantschap te controleren.
5. Plan de volgende ronde: na 6 maanden kun je opnieuw kweken. Wissel koppels af om diversiteit te houden.

Veelgemaakte fout: inteelt negeren. Dit verzwakt de lijn snel. Een andere