Hoe voorkom je ziektes bij pas aangekochte sierduiven?

Portret van Wim Hendriksen, Duivensport Expert & Fokker
Wim Hendriksen
Duivensport Expert & Fokker
Sierduiven & Rassen · 2026-02-15 · 6 min leestijd

Je staat op het punt om een mooie sierduif in huis te halen.

Misschien een prachtige pauwduif of een kleurrijke hoenduif. Je bent enthousiast, je hebt de kooi klaarstaan en je ziet je nieuwe maatje al stralen.

Maar nu komt het echte werk: je wilt natuurlijk voorkomen dat je direct met ziektes te maken krijgt. Niets is zo vervelend als een zieke duif in huis, zeker als je net begint. Gelukkig hoef je geen expert te zijn om dit te voorkomen. Met een paar slimme stappen zorg je ervoor dat je nieuwe aanwinst gezond blijft en niet meteen je andere dieren besmet. Laten we samen door het proces gaan, stap voor stap, zodat je precies weet wat je moet doen.

Stap 1: De quarantaineplek klaarmaken voordat de duif arriveert

Voordat je de duif ophaalt, moet je huisje al klaar zijn. Je wilt de nieuwe duif namelijk niet meteen bij je andere dieren zetten.

Een ziekte kan zich snel verspreiden, en dat wil je echt niet. Begin met een aparte kooi of een kleine volière die je alleen voor deze duif gebruikt. Zorg dat deze ruimte volledig schoon is en dat er geen contact is met andere dieren.

Zorg dat de kooi minimaal 50 cm breed, 40 cm diep en 60 cm hoog is.

Dit is genoeg voor één sierduif om comfortabel te wennen. Gebruik een zachte bodem, zoals strooisel van houtkrullen of maïsmeel. Vervang dit dagelijks tijdens de quarantaine.

Zorg ook voor een aparte voeder- en waterbak, die je vooraf grondig hebt schoongemaakt met een milde desinfecterende oplossing, bijvoorbeeld met Dettol of een speciale duivenontsmettingsmiddel zoals Povidon-jodium (verkrijgbaar bij dierenspeciaalzaken voor ongeveer €10). Veelgemaakte fout: een nieuwe duif meteen bij andere duiven zetten. Doe dit nooit.

Wacht minimaal 2 tot 3 weken om ziektes op te sporen. Zorg dat de quarantaineruimte goed geventileerd is, maar tochtvrij.

Een temperatuur van 15-20 graden Celsius is ideaal voor sierduiven.

Stap 2: De duif inspecteren bij aankomst

Als je de duif ophaalt, controleer hem direct goed. Neem je tijd en kijk rustig.

Controleer de veren: ze moeten glanzend zijn en goed aansluiten. Doffe veren of kale plekken kunnen wijzen op parasieten of ziekte.

Kijk ook naar de ogen: helder en alert, niet dichtgeplakt of rood. De snavel moet schoon en zonder scheuren zijn. De poten moeten glad zijn, zonder korstjes of zwellingen.

Check de algemene conditie: de duif moet actief zijn en niet lusteloos hangen. Weeg de duif indien mogelijk: een gemiddelde sierduif weegt tussen de 300 en 500 gram, afhankelijk van het ras.

Een te licht gewicht kan wijzen op parasieten of een slechte voeding. Vraag de verkoper naar de vaccinatiegeschiedenis en of de duif recent is ontwormd. Gebruik een vergrootglas als je twijfelt over kleine parasieten zoals veermijten. Veelgemaakte fout: overhaast controleren.

Neem minstens 10 minuten de tijd per duif. Als je twijfelt, vraag dan een dierenarts die gespecialiseerd is in pluimvee om hulp.

Dit kost ongeveer €25-€40, maar het bespaart je veel ellende.

Stap 3: De quarantaineperiode van 3 weken instellen

Zodra de duif in de quarantaine is, begint de wachttijd. Houd de duif minimaal 3 weken apart van andere dieren.

Dit is de incubatietijd voor veel duivenziekten, zoals ornithose of paramyxovirus. Tijdens deze periode observeer je de duif dagelijks. Let op eetlust, ontlasting en gedrag.

Geef de duif elke dag vers water en een gebalanceerd voer, zoals een mengsel van maïs, erwten en kattenbrokken (bijvoorbeeld van merk Versele-Laga, ongeveer €15 per 5 kg).

Geef ongeveer 30-40 gram voer per dag per duif. Voer de duif in de eerste week rustig op. Begin met een beetje voer en bouw langzaam op.

Controleer de ontlasting: het moet stevig en grijs-wit zijn met een witte pluim. Losse, groene of bloederige ontlasting wijst op problemen.

Raadpleeg direct een dierenarts als je dit ziet. Gebruik een multivitamine voor duiven, zoals Avitron van Vitakraft (ongeveer €12 per fles), om de weerstand te verhogen.

Geef 1 druppel per dag in het water. Veelgemaakte fout: de duif te snel laten wennen aan het voer. Te veel voer kan leiden tot spijsverteringsproblemen. Houd de temperatuur stabiel en vermijd stress door lawaai of drukte.

Na 3 weken, als de duif gezond is, mag hij naar de groep. Controleer vooraf nog een keer op parasieten.

Stap 4: Preventie van parasieten en ziektes

Parasieten zijn een grote vijand van sierduiven. Voorkom ze door regelmatig te controleren en te behandelen.

Gebruik een anti-parasieten spray, zoals Mite Guard van Johnson's (ongeveer €15 per fles), elke week in de quarantaineperiode.

Spuit licht op de veren, maar vermijd de snavel en ogen. Voor wormen, geef een ontwormingsmiddel如 Flubendazole (verkrijgbaar bij dierenspeciaalzaken voor €10-€15). Doe dit op dag 1 en dag 10 van de quarantaine, volgens de instructies op de verpakking.

Hygiëne is cruciaal. Maak de kooi elke dag schoon met een desinfecterende oplossing.

Gebruik een mengsel van water en azijn (1:1) of een speciale duivenreiniger. Vervang het water minstens twee keer per dag. Zorg dat de voerbakken dagelijks worden gewassen om schimmelvorming te voorkomen. Voorkom ook muizen of ratten in de buurt, want die verspreiden ziektes.

Gebruik een stevige kooi met kleine mazen, ongeveer 2 cm, om ongedierte buiten te houden.

Veelgemaakte fout: vergeten te desinfecteren. Veel beginners denken dat schoonmaken genoeg is, maar desinfectie doodt bacteriën en virussen. Doe dit elke week grondig, zeker bij specifieke rassen zoals de Gaditano kropper en de Marchenero.

Ook: niet te veel chemicaliën gebruiken, want dat kan de duif irriteren. Test altijd eerst op een klein gebied.

Stap 5: Vaccinatie en dierenartsbezoek

Hoewel sierduiven minder vaak worden gevaccineerd dan sportduiven, is het verstandig om te controleren of de duif nodig heeft. Vraag de verkoper naar vaccinaties tegen paramyxovirus en pokken.

Als de duif niet is gevaccineerd, overweeg dit te doen na de quarantaine.

Een dierenarts kan dit doen voor ongeveer €20-€30 per vaccinatie. Plan een bezoek na de eerste week van quarantaine om de duif te laten controleren. Dit kost ongeveer €40-€60, inclusief onderzoek.

Neem contact op met een pluimveespecialist dierenarts in je regio. Vraag naar een check-up inclusief ontlastingsonderzoek op parasieten (kost ongeveer €15).

Als je in een gebied woont met veel duivenhouders, informeer naar lokale ziektes, zoals vogelgriep. Zorg dat je de duif binnen houdt tijdens risicoperioden. Gebruik supplementen zoals probiotica (bijvoorbeeld van Merck, ongeveer €10) om de darmflora te ondersteunen. Veelgemaakte fout: uitstellen van een dierenartsbezoek.

Wacht niet tot de duif ziek is. Preventief handelen bespaart geld en leed.

Ook: niet zelf dokteren met medicijnen zonder advies, dat kan schadelijk zijn.

Stap 6: Integratie in de groep en nazorg

Na 3 weken quarantaine en een gezondheidscheck, mag de duif bij de andere sierduiven op de tentoonstelling. Introduceer hem rustig.

Zet de nieuwe duif eerst in een aangrenzende kooi zodat ze wennen aan elkaars geur. Doe dit 2-3 dagen.

Daarna laat je ze samen in een grotere volière, maar houd toezicht op agressie. Bij het sierduiven beoordelen op hun gedrag is dit een belangrijk punt, want ze kunnen territoriaal zijn; zorg dus voor voldoende ruimte van minimaal 1 m² per duif.

Monitor de eerste week na integratie. Let op of de duif eet en drinkt. Geef een evenwichtig dieet met 60% granen en 40% groenten of fruit, zoals andijvie of appels. Geef een multivitaminekuur van 2 weken na integratie om stress te verminderen. Weeg de duif na een maand om zeker te zijn dat hij op gewicht blijft. Als je merkt dat de duif niet eet of afvalt, scheid hem dan meteen en raadpleeg de d

Portret van Wim Hendriksen, Duivensport Expert & Fokker
Over Wim Hendriksen

Wim is duivenhouder en wedvluchtorganisator met 25 jaar ervaring in de Nederlandse duivensport. Hij heeft duizenden kilometers wedstrijden meegemaakt en deelt zijn kennis over fokken, verzorging en sport.

Volgende stap
Lees het complete overzicht
De Nederlandse Helmduif: een overzicht van kleurslagen →