Tabaksstelen in het nest: de natuurlijke vijand van de bloedluis
Een kriebel op je arm terwijl je je duiven voert. Een onrustig gedrag in het hok.
Bloedluis, het nachtmerrie-scenario voor elke duivenliefhebber. Die kleine, bloedzuigende parasieten verpesten de rust van je vliegkanjers en kunnen een topseizoen onderuit halen. Je wilt ze bestrijden, maar zonder chemicaliën die je duiven schaden. Dat is precies waar de tabakssteel in het nest om de hoek komt kijken: een oude, bewezen krachtpatser uit de natuur.
Wat zijn tabaksstelen eigenlijk?
Stel je voor: een stengel van een tabaksplant, maar dan zonder het blad. Dat is in essentie een tabakssteel.
Dit is het overblijfsel na de oogst van de tabaksbladeren. De bladeren zijn weg, maar de stengel zit nog vol met nicotine. En nicotine is het stofje dat de tabaksplant gebruikt om insecten op afstand te houden.
Het is een krachtig natuurlijk insecticide. Wij duivenliefhebbers gebruiken deze stelen al generaties lang.
Je stopt ze in de nesten van je duiven of legt ze tussen de nestbakken. De geur die vrijkomt, is voor de bloedluis dodelijk, maar voor je duif onschadelijk. De luizen worden erdoor verjaagd of gaan eraan dood. Het is een zachte, preventieve manier van bestrijden die perfect past bij de moderne duivensport.
Waarom dit juist voor jouw duiven zo belangrijk is
Een duif die ’s nachts gestoord wordt door bloedluis, verliest energie. En energie is wat je duif nodig heeft voor die zware wedvluchten.
Denk aan de vlucht vanuit Bordeaux of de Midfond. Een rustige duif in een schoon hok presteert beter. Tabaksstelen helpen die rust te bewaken zonder dat je elke week met de spuit in de weer hoeft.
Het gaat ook om de gezondheid. Bloedluis verspreidt ziektes en zorgt voor bloedarmoede.
Je wilt je jonge duifjes natuurlijk grootbrengen zonder dat ze direct worden aangevallen. Door tabaksstelen te gebruiken, hou je de populatie luis laag. Je duiven blijven fitter, hun veren blijven mooi en ze herstellen sneller na een training. Dat merk je direct in de mand.
Hoe werkt die tabakssteel precies in het nest?
De werking is eigenlijk heel simpel. Je legt een handvol tabaksstelen in de bodem van het nest, net onder het nestmateriaal.
De warmte van de duiven en de beweging zorgen ervoor dat de stelen een beetje vochtig worden. Hierdoor komt de nicotine langzaam vrij. De bloedluis haalt zijn adem door deze lucht en gaat dood. Het is een contactmiddel en een geurmiddel ineen.
Het is slim om dit te combineren met een goed schoonmaakroutine. Voordat je de tabaksstelen in een nieuw nest legt, maak je de nestbak even goed schoon met water en azijn.
Dan weet je zeker dat je start met een schone lei. De stelen werken het beste als preventie.
De juiste dosering en plaatsing
Wacht niet tot je duiven onder de luizen zitten, maar leg ze standaard in de nesten tijdens het broedseizoen. Gebruik je natuurlijke nestmandjes voor de kweek, dan heb je per nest ongeveer 50 tot 100 gram tabaksstelen nodig. Dat is ongeveer een flinke hand vol.
Je verdeelt ze gelijkmatig over de bodem. Stop ze niet te diep weg, ze moeten hun werk kunnen doen.
Voor de vliegduiven die in groepskoppels zitten, kun je ze ook tussen de schotten van de nestbakken leggen, bijvoorbeeld achter de gekleurde deurtjes van de nestkast. Bij jonge duifjes moet je iets voorzichtiger zijn. Ze zijn kleiner en gevoeliger.
Gebruik daar iets minder, zo'n 30 tot 50 gram. En zorg dat de stelen niet direct in contact komen met de eieren of de allerkleinste kuikens.
Leg ze onder het nestmateriaal. Zo voorkom je dat een kuiken per ongeluk een stukje opneemt. De geur alleen al doet het werk.
Varianten en wat kost het?
Tabaksstelen zijn in verschillende kwaliteiten te koop. Je hebt de grove stelen en de fijnere stelen.
De grove stelen branden minder snel en geuren minder heftig, wat fijn is voor de duif.
- Standaard zak (500 gram): Vaak tussen de €8 en €12. Dit is genoeg voor een heel seizoen voor een hok met 20 duiven.
- Professionele kwaliteit (1 kg): Tussen de €15 en €20. Handig als je een grote groep jonge duiven hebt of meerdere hokken beheert.
- Tabaksblad (als alternatief): Soms te koop, vaak iets duurder per kilo (rond de €20-€25), maar wel sterker.
De fijnere stelen werken vaak iets sneller, maar kunnen soms te sterk zijn. Kies voor kwaliteit, bijvoorbeeld stelen die specifiek voor de duivensport zijn gedroogd. Prijzen kunnen fluctueren, maar reken op het volgende:
Je koopt dit bij de gespecialiseerde duivenwinkel of via bekende merken als Interchim of via de groothandel voor duivensportartikelen. Goedkope stelen van onbekende herkomst kunnen vervuild zijn, dus blijf bij bekende leveranciers.
Een alternatief: de tabakskorrel
Naast stelen heb je ook tabakskorrels. Dit is geperste tabak in een korrelvorm. Het werkt hetzelfde, maar de dosering is vaak makkelijker. Je strooit een kleine hoeveelheid op de bodem, bijvoorbeeld onder de zachte nestmatjes voor de kweek.
Korrels zijn vaak iets duurder, rond de €10-€15 per kilo, maar ze liggen minder snel te stuiven.
Ideaal voor de duivenliefhebber die snel wil werken. Een andere variant is het gebruik van Tabac-Active spray. Dit is een vloeistof op basis van tabak die je op de wanden van het hok spuit.
Dit is handig voor de hoeken en gaten, maar voor het nest zelf zijn de stelen of korrels beter. Ze werken langer en gerichter op de plek waar de luis zit: het nest.
Praktische tips voor het beste resultaat
Gebruik tabaksstelen nooit in een voederbak of drinkbak. Ze zijn voor het nest en het nest alleen.
De geur kan de eetlust van je duiven beïnvloeden als het te dicht bij het voer komt.
Zorg dat je duiven altijd vers water en voer hebben, ongeacht of je tabak gebruikt. Wissel het af met andere methoden. Bloedluis wordt resistent als je altijd maar hetzelfde middel gebruikt.
Gebruik tabaksstelen tijdens het broedseizoen (maart-juni), en gebruik daarnaast bijvoorbeeld aardappelplanten of speciale nestbox sprays in de rui of winter. Zo blijf je de luis een stap voor.
Pro-tip: Bewaar je tabaksstelen droog en luchtdicht. Als ze vochtig worden, verliezen ze hun kracht en kunnen ze gaan schimmelen. Een simpele plastic bak met deksel is perfect.
Let op de temperatuur in je hok. Als het extreem warm wordt (boven de 30 graden), kan de geur van de tabak te sterk worden. Haal dan de stelen er even uit of leg er minder in. Je duiven moeten wel comfortabel blijven.
Uiteindelijk is het doel gezonde, rustige duiven die elke week weer naar huis vliegen.
Met tabaksstelen geef je ze die natuurlijke steun in de rug.