Voeding tijdens de verduistering: wat veranderen aan het schema?
Stilte. Helemaal stil. Je duivenhok is plotseling een andere wereld.
De verduistering is begonnen. Je hebt de ramen afgedekt, de lampen gedimd.
Dit is het moment waarop de magie van de rui en de voorbereiding op het vliegseizoen plaatsvindt. Je duiven zetten hun energie om van vliegen naar herstellen en opbouwen. En net als bij een topsporter die aan het herstellen is, verandert er één ding fundamenteel: hun dieet. Je kunt ze niet blijven voeren alsof ze net een zware vlucht hebben gehad.
Ze zitten in de wachtstand, in de opbouw. En daar past een ander voerschema bij.
Een schema dat hen rust geeft, hun rui ondersteunt en voorkomt dat ze overgewicht krijgen. Dit is wat je moet weten om je duiven door deze cruciale periode te loodsen.
Waarom je voerschema op de schop moet
De verduistering is een kunstmatige winter. Je bootst de natuurlijke cyclus na om de rui te stimuleren en de duiven op het juiste moment klaar te stomen voor het seizoen.
In de natuur zouden duiven in de herfst en winter ook minder vliegen en minder energie verbranden.
Hun dieet past zich daarop aan. Geef je ze nu nog de energierijke mengelingen die je voor de vluchten gebruikt, dan slaan ze die overtollige energie op als vet. En dat is het laatste wat je wilt.
Een te dikke duif in de verduistering is een ramp. Hij raakt zijn rui vertraagd, voelt zich sloom en bouwt geen spiermassa op maar vet. Bovendien loop je het risico op vetdiarree, een vervelende aandoening die de hele groep kan ontregelen. Het doel is om de duif precies genoeg bouwstoffen te geven voor de verenproductie en het onderhoud van het lichaam, zonder een grammetje overtollig vet.
Het is een kwestie van balans. Je wilt geen hongerige duiven, maar je wilt ook geen vette logge dieren.
Door je voerschema aan te passen, speel je in op hun fysiologische behoefte op dat moment. Je geeft ze wat ze écht nodig hebben: rustige brandstof.
De basis: overstappen op een ruimengeling
De grootste en meest cruciale verandering is de overstap van je sportmengeling naar een specifieke ruimengeling.
Je standaard wedvluchtvoer zit boordevol met snelle energie, veel vet en granen als mais en bonen die de duif aanzetten tot presteren. Dat is nu precies wat je níet wilt. Je zoekt een voer dat bestaat uit licht verteerbare granen die langzamer worden afgebroken.
Denk aan gerst, haver, tarwe en wat boekweit. Een goede ruimengeling bevat een lager vetgehalte, vaak rond de 3-4%, en een hoger eiwitgehalte (rond de 14-16%) dat nodig is voor de verenopbouw.
Merken als Beyers, Vanrobaeys of De Heeze hebben uitstekende specifieke ruimengelingen in hun assortiment.
Kies voor een bewezen kwaliteit. De prijs ligt vaak rond de €20-€25 per 20 kg zak. Dit is een investering in de gezondheid van je duiven. Je hoeft ze niet te forceren met extra vetten of olies. De natuurlijke oliën in de granen zijn voldoende.
Geen paniek, je hoeft niet alles in één keer te veranderen. Meng de eerste week de oude en de nieuwe mengeling 50/50. Zo went de spijsvertering en voorkom je verstoppingen.
De juiste hoeveelheid en frequentie
Hoeveel voer geef je nu? In de verduistering eten je duiven over het algemeen minder dan tijdens het vliegseizoen. Ze verbranden minder.
Je geeft ze 's ochtends een basisportie. De vuistregel is: geef hen net genoeg zodat de bak aan het einde van de dag leeg is. Er mag een klein restje overblijven, maar de bak moet niet vol liggen. Controleer de conditie van je duiven voortdurend.
Pak een duif, voel hem. Zijn de ribben voelbaar maar niet scherp?
Is de borstspier stevig en niet slap? Dan zit je goed.
Voelt hij zacht en vol aan, alsof je een kussentje vasthoudt? Dan is hij te dik. Geef dan de volgende dag een half uur minder of een dagje rust.
Voelt hij de ribben te goed? Geef dan een beetje extra.
Water en grit: de onzichtbare steunpilaren
Het is een kwestie van observeren en bijsturen. De frequentie blijft meestal één keer per dag, 's ochtends. Geef ze de tijd om te eten en zorg dat ze daarna de gelegenheid hebben om te drinken en wat te bewegen in het hok.
Water is nu belangrijker dan ooit. De veren bestaan voor het grootste deel uit eiwit (keratine), maar de aanmaak ervan kost veel water.
Zorg dat er altijd vers, schoon water staat. Ververs het ten minste eenmaal per dag, liever twee keer.
Een schone drinkbak voorkomt verspreiding van bacteriën en stimuleert de dorst. Grit en mineralen zijn de bouwstoffen voor die nieuwe veren.
Tijdens de rui verliezen duiven enorm veel mineralen, vooral calcium en fosfor. Zorg dat ze altijd vrij toegang hebben tot een goede gritmengeling. Kies voor een gemengde grit, met grove en fijne korrels. Ook maagkiezel is essentieel voor de spijsvertering, net als paddy rijst als licht verteerbaar voer na een zware vlucht.
Een potje grit van Merken als Top-Pigeon of Matador kost ongeveer €10-€15 en gaat lang mee. Stop dit nooit in het voer, maar geef het altijd los in een apart potje. De duiven weten zelf wel hoeveel ze nodig hebben.
Extraatjes: wat wel en wat niet
Het is verleidelijk om je duiven te verwennen met lekkere dingen, maar wees voorzichtig. In de verduistering zijn extra vetten uit olies of pinda's taboe, net als schimmels in slecht bewaard graan.
- Onthoud: Geen extra vetten. Pinda's zijn nu verboden.
- Wel toegestaan: Een enkele keer wat losse maïskorrels, maar met mate. Dit is een traktatie en geen maaltijd.
- Superfoods: Een beetje verse ananas of appel is goed voor de spijsvertering en geeft een boost aan vitaminen. Geef een stukje per twee duiven.
- Supplementen: Een multivitaminekuur of een middel tegen trichomonaden kan geen kwaad. Vaak geef je dit in de rui om de weerstand te verhogen.
Dat leidt tot vetzucht en een vertraagde rui. Je kunt wel een enkele keer iets extra's geven, maar met een doel.
Een goed multivitaminepreparaat van bijvoorbeeld NT-Labo of Dijkstra kost ongeveer €15-€20 per fles en is een slimme investering. Geef dit volgens de bijsluiter, meestal een paar dagen per week. Je hoeft ze niet te overdonderen. De basis blijft de goede ruimengeling en schoon water.
Praktische tips voor een soepele overgang
Het is spannend, die verduistering. Je wilt het goed doen.
- Week 1: Meng 50% oud voer met 50% ruimengeling. Geef de gebruikelijke hoeveelheid.
- Week 2: Ga naar 25% oud voer en 75% ruimengeling. Meet de conditie van de duiven.
- Vanaf week 3: 100% ruimengeling. Je bent nu over. Voer de hoeveelheid bij op basis van de conditie van de duiven.
- Controleer: Wees een "duivenmens". Voel elke dag een paar willekeurige duiven. Voorkom dat ze te dik worden.
- Verwen met mate: Geef alleen af en toe een extraatje en nooit vet voer.
Hieronder vind je een simpel stappenplan om je schema om te zetten zonder stress. De verduistering is een prachtig proces. Door je voerschema slim aan te passen, geef je je duiven de beste start voor het komende seizoen. Je zult zien dat ze gezonder de rui doorkomen en later als sterke, energieke vliegers van start gaan. Succes!