Wat te doen bij een bloedende pen tijdens de rui
Een bloedende pen bij je duif tijdens de rui, dat schrikt je even op. Je zit rustig in de duivenren en ziet opeens een bloeddruppel op de vleugel van je favoriete wedstrijdduif. Paniek is niet nodig, maar wel direct actie.
Dit is een veelvoorkomend verschijnsel bij het wisselen van de veren, maar je moet het wel goed aanpakken om infecties te voorkomen en je duif topfit te houden voor de volgende vlucht.
De bloedpen, ofwel de bloedende veer, ontstaat omdat de nieuwe veer die door de oude heen groeit, voorzien is van een eigen bloedvat. De oude pen zit nog vast, maar de nieuwe veer eronder is al volop in ontwikkeling.
Als de oude pen eruit breekt of getrokken wordt, kan dat bloedvat openscheuren. Het resultaat: een veer die flink bloedt.
Waarom dit gebeurt en wat je direct moet doen
De rui is een intensief proces voor je duif. Het lichaam maakt nieuwe veren aan en dat kost energie en bouwstoffen.
Een bloedende pen is op zich niet direct levensgevaarlijk, maar het is wel een open wond. In de wereld van de duivensport wil je geen enkel risico nemen met bacteriën of infecties die via zo'n wond binnenkomen. Bovendien verliest je duif onnodig bloed, wat kracht kost die je liever in de vlucht stopt. Wat je direct moet doen? Blijf zelf rustig.
Je duif voelt je spanning. Haal de duif uit de ren en neem hem mee naar een rustige, goed verlichte plek.
Je eerste prioriteit is het bloeden stelpen. Gebruik geen watten of tissue, dat plakt en blijft aan de wond kleven.
Een beter middel is een speciaal bloedstelpend poeder, zoals Wound Powder van de Vet-Shop of een vergelijkbaar product dat elke duivenarts in zijn assortiment heeft. Dit poeder droogt de wond en helpt het bloed te stollen. Strooi een kleine hoeveelheid poeder op de bloedende plek.
Druk zachtjes aan met je vinger (met een schoon tissue ertussen). Binnen een minuut zou het bloeden moeten verminderen of stoppen.
Is het poeder niet voorhanden? Dan is maïzena een prima noodoplossing. Het werkt op dezelfde manier: het absorbeert vocht en helpt de bloedstolling.
De juiste nazorg: voorkom infecties en ongemak
Nadat het bloeden gestopt is, is de klus nog niet geklaard. De openstaande veer is nu een kwetsbare plek. Je wilt voorkomen dat je duif gaat krabben of dat vuil in de wond komt.
Een handige truc die veel oude duivenmelkers gebruiken, is het afplakken van de beschadigde veer.
Gebruik hiervoor een stukje speciaal duiventape of medische tape (micropore tape). Dit is een luchtdoorlatende tape die de huid niet irriteert.
Knip een klein stukje tape en plak het om de steel van de bloedende pen heen. Dit voorkomt dat de veer verder openscheurt en dat de duif er met zijn snavel aan komt. Bovendien blijft de wond schoon.
Vergeet niet om de tape na een dag of drie weer te verwijderen, zodat de huid kan ademen en de nieuwe veer verder kan groeien.
Een alternatief is het smeren van een zalf met antibiotica, zoals Fuciderm gel. Dit desinfecteert en bevordert de genezing, maar plakt wel en trekt viezigheid aan, dus poeder is vaak schoner. Houd de duif de eerste 24 uur in de gaten. Zet hem in een aparte kooi of mand, weg van de groep.
Hoe te handelen bij een bloedende vleugelpen
Zo voorkom je dat andere duiven aan de wond peuzelen. Geef hem wat extra energie, zoals Pigeon Fuel of een suikerwateroplossing (1 theelepel suiker op een liter water).
Dit helpt het bloedverlies te compenseren en geeft hem een opkikkertje. Een bloedende vleugelpen is het meest kritiek.
Dit zit vlak bij de slagpennen, die essentieel zijn voor de vlucht. Als een van de grote slagpennen bloedt, kan je duif niet goed vliegen. Controleer of het echt om een losse pen gaat of dat er meer schade is.
Als de pen half afbreekt, kan een scherpe punt achterblijven. Die kun je voorzichtig met een nagelknipper afknippen, net boven de bloedende plek. Wees hier voorzichtig mee; de pen zit vast in de vleugel en je wilt de vleugel niet beschadigen.
Is de schade groter? Of twijfel je? Bel je duivendokter. Soms is het nodig om de beschadigde pen volledig te trekken om de genezing te bespoedigen.
Dit is een klusje voor een ervaren hand. De wond moet daarna direct worden behandeld met poeder en eventueel een antibioticazalf.
Bloedende staart- of halspen
Een volledig getrokken pen herstelt niet meer in dezelfde rui-periode, maar dat is beter dan een chronische ontsteking. Een bloedende staartpen of halspen is meestal minder problematisch. De staart is belangrijk voor de stabiliteit in de vlucht, maar een enkele kapotte pen is geen ramp.
De halsveren zijn vooral cosmetisch. De behandeling is hetzelfde: stelpen, eventueel afplakken en de duif rust gunnen.
Zorg wel dat de duif niet in de rui komt van zijn staartveren vlak voor een belangrijke vlucht. Een volledige staartrui beperkt de vliegprestaties enorm.
Preventie: hoe bloedende pennen zoveel mogelijk voorkomen
Voorkomen is beter dan genezen. Zorg dat je duiven tijdens de rui optimale omstandigheden hebben.
Dit begint bij de juiste voeding. Tijdens de rui bij kweekduiven heeft een duif namelijk extra eiwitten nodig.
Overstappen op een speciaal rui-voer, zoals dat van Beyers (Beyers Rui) of Vanrobaeys (Special Rui), is een must. Dit voer bevat de juiste bouwstoffen voor een zijdezacht verenkleed en de nodige proteïnen voor de opbouw van een nieuw verenpakket. Een goed merk voer kost ongeveer €15-€20 per 20 kg.
Daarnaast zijn supplementen cruciaal. Voeg tweemaal per week een olie toe met extra vitamine B-complex en methionine. Dit versterkt de veren en zorgt voor een soepel groeiproces. Een flesje Duiven-olie met vitamines kost rond de €8-€12.
Ook mineralen mogen niet ontbreken. Een blok grit of maagkiezel in de ren zorgt voor de benodigde mineralen en helpt bij de vertering.
Een schone leefomgeving is ook essentieel. Vuil en stof in de duivenren verhogen de kans op infecties.
Zorg voor een droge, schone bodem. Gebruik eventueel een ontsmettingsmiddel zoals Virkon S of Jot in de drinkwaterbak. Dit voorkomt dat bacteriën via de waterbak worden overgedragen.
Verder is het verstandig om agressieve duiven te scheiden. Vechtpartijen kunnen leiden tot open wonden en bloedende pennen.
Hou de rui in de gaten. Sommige duiven ruien sneller dan andere, waarbij er soms verschillen tussen doffers en duivinnen optreden. Als je ziet dat een duif hard ruit, geef hem dan even wat extra rust.
Haal hem eventueel uit het trainingsprogramma. Een duif die net een bloedende pen heeft gehad, mag de eerste 48 uur niet vliegen.
Geef hem de tijd om te herstellen. Een goede duivenmelker kent zijn duiven en ziet wanneer er iets aan de hand is.
Praktische tips voor de duivenmelker
- Altijd een EHBO-kit bij de hand: Zorg dat je altijd bloedstelpend poeder, maïzena, een nagelknipper, micropore tape en een antibioticazalf (bijvoorbeeld Fuciderm) in je duivenhok hebt. Een flesje waterstofperoxide (3%) is ook handig om wonden schoon te maken, maar het kan wat prikken. De totale kosten voor een basis EHBO-kit zijn ongeveer €20-€30.
- Controleer na elke vlucht: Na thuiskomst van een vlucht controleer je altijd de duiven op verwondingen. Kijk goed naar de vleugels, de staart en de hals. Een klein wondje is snel gemist, maar kan groot worden als je het negeert.
- Rustig blijven: Een duif voelt jouw stress. Als jij rustig en beheerst te werk gaat, kalmeert de duif ook sneller. Dit maakt het behandelen veel makkelijker.
- Isoleer de getroffen duif: Een aparte kooi of mand voorkomt plukkerij door hokgenoten. Zorg dat de isolatieplaats tochtvrij en comfortabel is. Een oude reismand werkt prima.
- Let op de ontlasting: Na een bloedende pen kan de ontlasting donkerder zijn door het ingeslikte bloed. Dit is normaal. Maar als de ontlasting gro