Wat te doen tegen ratten en muizen bij je duiven?
Een ratten- of muizenplaag in je duivenhok is een nachtmerrie. Het zijn stille dieven die 's nachts toeslaan.
Ze jatten je dure voer, verpesten de nesten en kunnen je duiven ernstig ziek maken.
Je voelt je machtig en gefrustreerd als je weer uitgevreten zakken en uitgepikte eieren vindt. Dit is niet zomaar een vervelend klusje; het is een gevecht om de gezondheid en veiligheid van je vliegers en kwekers. Je moet ze een stap voor zijn.
Waarom die kleine rovers een groot gevaar zijn
Denk je dat een muis onschuldig is? Dan heb je het mis.
Een rat of muis is nooit alleen. Een paar muizen veranderen in een kolonie in een mum van tijd. Ze eten niet alleen je duivengranen.
Ze knagen aan alles, van de houten nestkasten tot aan de elektriciteitsdraden.
Dat laatste is brandgevaarlijk. Hun uitwerpselen en urine verontreinigen het voer en het drinkwater, wat leidt tot ernstige darminfecties bij je duiven, zoals wormen of de ziekte van Newcastle. Ze kunnen zelfs jonge, hulpeloze duifjes uit het nest pikken.
Vooral voor de beginnende duivenhouder is dit een hard gelag. Je investeert tijd, geld en liefde in je vliegers en kwekers.
Je selecteert op stamkaarten en prestaties. Dan wil je niet dat een rattenfamilie je hele investering onderuit haalt.
Het gaat niet alleen om het verlies van een enkele duif, maar om de gezondheid van je hele hok. Een besmetting kan je hele duivenpopulatie op de helling zetten. Je bent je eigen hoeder, en dat begint bij een schoon en veilig hok.
De vijand opsporen: sporen van ongenode gasten
Je hoeft ze niet gezien te hebben om te weten dat ze er zijn.
De eerste regel in de bestrijding is observatie. Ga 's avonds laat of in het pikkedonker in je hok zitten. Zet een zaklamp uit en luister.
Hoor je krabbelende geluiden? Een geritsel in de hoek?
Dan weet je genoeg. Kijk de volgende dag goed rond.
Zie je kleine, donkere keutels? Muizenkeutels zijn klein, ongeveer 3-4 mm, en eindig spits. Rattenkeutels zijn groter, tot 1,5 cm, en hebben een stompe vorm. Ze laten ze vaak liggen op vaste looproutes.
Kijk ook naar het voer. Zie je fijne kruimels onder de voerbak? Dat zijn knaagsporen.
Controleer de houten delen van je hok. Zie je verse krassporen of gaatjes? Dan zijn ze al een tijdje aan het werk.
Een ander duidelijk teken zijn uitgepikte eieren. Ratten kunnen een gat in de schaal maken en de inhoud leegzuigen.
Muizen pikken eerder in de eierschaal. Als je dit ziet, is het tijd voor actie. Het is geen kwestie van ‘misschien’, maar van ‘zeker weten’.
Strategie 1: Preventie is het halve werk
De beste bestrijding is die je nooit hoeft te doen. Zorg dat de ratten en muizen je hok nooit binnenkomen.
Ga met een kritische bijkijk naar je hok. Zitten er gaten in de wanden?
Een muis past door een gat van 2 centimeter. Een jonge rat van 4 centimeter. Maak alle gaten dicht met cement, staalwol of fijn gaas. Gebruik geen schuim; dat knagen ze zo kapot.
Zorg dat de deur goed sluit, zonder kieren. Zorg ook dat de roosters in de vloer niet te wijd zijn.
Een afstand van 1,5 cm is veilig. Je moet ook je voeropslag aanpakken. Ratten zijn dol op losse zakken.
Zorg dat je alle granen en supplementen opslaat in ijzeren of plastic tonnen met een deksel dat goed afsluit. Geen kartonnen dozen of open schappen.
Zelfs een halfvolle zak in een hoek is een uitnodiging. Ruim je hok wekelijks grondig op.
Verwijder oud nestmateriaal, losse veren en stof; zorg dat je de juiste basisuitrusting voor het verzorgen van je duiven bij de hand hebt. Een schoon hok is minder aantrekkelijk. Voer je duiven op vaste tijden en ruim het overschot direct op.
Het gaas: je eerste verdedigingslinie
Laat nooit voer in de bakken liggen voor de nacht. Gebruik voor je ventilatiespleten en eventuele openingen fijnmazig gaas.
Gaas met een mazengrootte van 0,6 cm tot 1 cm is ideaal.
Dit houdt muizen tegen, maar ook duivenluizen en andere ongenode gasten. Je koopt een rol van 1 meter breed voor ongeveer €10-€15.
Leg dit over de bestaande ventilatiespleten heen en zet het vast met nietjes of schroeven. Dit is een simpele investering die veel leed bespaart bij het ventileren van je duivenhok. Vergeet ook niet de openingen onder het dak. Ratten klimmen als de beste.
Strategie 2: Actieve bestrijding met lokdozen
Als de preventie faalt of als de plaag al groot is, moet je actief worden. De meest diervriendelijke en effectieve methode zijn lokdozen.
Dit zijn gesloten kisten met een gat erin. Binnenin zit het lokmiddel en de val. Het grote voordeel is dat andere dieren, zoals je katten of gratis verkregen duiven, er niet bij kunnen.
Bovendien is het veiliger voor jou. Je kunt kiezen voor een lokdoos voor muizen of voor ratten.
Ratten zijn slimmer en groter, dus een muizenvalletje werkt niet. Plaats deze lokdozen op de plekken waar je sporen ziet: langs de wanden, in de donkere hoeken, bij de voeropslag. Zet ze vast met een touw of ketting, zodat de rat of muis ze niet kan verplaatsen. Gebruik een lokmiddel dat specifiek is voor knaagdieren.
Vallen en lokmiddelen: een prijsoverzicht
Lokkoren is een goed middel. Doe er een beetje pindakaas of spekvet overheen om het aantrekkelijker te maken.
Controleer de lokdozen dagelijks. Een dode rat in een lokdoos die je een week laat liggen, gaat stinken en trekt maden en vliegen aan. Dat wil je niet in je duivenhok.
- Plastic lokdoos voor muizen: Een simpele doos met een val binnenin. Werkt met lokkoren of lokpasta. Prijs: €5 - €10 per stuk. Ideaal voor beginnige plaag.
- Lokdoos voor ratten: Steviger en groter. Ratten zijn wantrouwig, dus een goedkope doos werkt niet altijd. Merken als Rat-B-Gon of Advion zijn betrouwbaar. Prijs: €15 - €25 per stuk.
- Lokkoren / Lokpasta: Specifiek lokmiddel. Pasta is handiger om te smeren. Prijs: €5 - €10 per verpakking. Gebruik voldoende, maar niet te veel.
- Elektrische rattenval: Doodt de rat met een elektrische schok. Werkt zeer effectief, maar is duurder. Prijs: €40 - €70. Wel heel efficiënt.
Er zijn verschillende soorten vallen in de handel. Hieronder een overzicht van wat je in de dierenwinkel of bij de groothandel kunt vinden:
Let op: sommige lokmiddelen zijn anticoagulantia. Dit betekent dat het dier na het eten pas na enkele dagen doodgaat. Dit is effectief omdat de rat het niet associeert met de lokdoos, maar het betekent dat je het dier niet direct vindt. Je moet wel het aas blijven verversen.
Strategie 3: Katten en andere dieren
Heb je een kat? Dan is dat je beste wapen.
Een kat die in de buurt van het hok mag komen, is een afschrikwekkend middel.
De geur van een kat alleen al houdt muizen op een afstand. Laat je kat regelmatig rondsnuffelen in en om het hok. Zorg dat de kat niet bij de duiven kan, dat is een ander verhaal.
Een hond kan ook helpen, maar is vaak minder effectief in kleine ruimtes. Bovendien kunnen sommige honden de duiven zelf ook opjagen, wat zeker bij rustige duivenrassen voor de startende liefhebber onnodige stress veroorzaakt en het natuurlijke ritme van je duiven verstoort.
Een andere optie is de 'ultrasone geluidsverjager'. Dit apparaatje zenden een hoge frequentie uit die mensen niet horen, maar die voor ratten en muizen zeer irritant is. Je kunt ze kopen voor zo'n €20 - €40. Hang ze op in het hok of in de opslagruimte.
De effectiviteit is wisselend. Sommige knaagdieren wennen eraan, anderen reageren er niet op.
Het is geen wondermiddel, maar kan een ondersteunende rol spelen in je totale aanpak. Combineer het met andere methoden.
Praktische tips voor de beginnende duivenhouder
Hieronder vind je een korte checklist om direct mee aan de slag te gaan. Onthoud dat je discipline nodig hebt.