Waterige mest bij jonge duiven direct na het spenen: wat te doen?
Stel je voor: je hebt net die schattige jonge duifjes gespeend. Ze fladderen voor het eerst op eigen poten in hun hok.
Dan zie je het: in de hoek van het hok, op de vloer, een grote plas waterige mest. Niet het stevige, bolletje dat je gewend bent, maar een vloeibare, soms groenige bende.
Je hartslag gaat een stapje sneller. Is dit normaal? Of is er iets ernstigs aan de hand? Dit is een scenario dat bijna elke duivenmelker, beginner of ervaren rot, een keer meemaakt. Goed nieuws: vaak is het niet direct reden tot paniek, maar het is wel een signaal dat je aandacht nodig is. Laten we dit samen uitzoeken, zonder ingewikkelde verhalen, maar met praktische stappen die je vandaag nog kunt zetten.
Waarom waterige mest na het spenen?
Waterige mest, of diarree, bij jonge duiven direct na het spenen is een bekend fenomeen. Je duifjes gaan van moedermelk en korreltjes die moeder voert, naar volledig zelf eten en drinken.
Hun spijsverteringsstelsel moet hier flink aan wennen. Dat is de meest voorkomende, goedaardige reden.
Het is een aanpassingsproces. De darmflora moet op gang komen en de verhouding van de voedingsstoffen wordt anders. Er zijn echter ook andere oorzaken.
Denk aan stress van het verhuizen naar een nieuw hok, een plotselinge wisseling van voer, of te veel water op één moment. Je geeft ze nu zelf water uit een drinkbak, iets wat ze niet kenden.
Soms drinken ze te gulzig. Een andere oorzaak kan een lichte virusinfectie zijn, die ze van de vliegers hebben meegekregen. De kunst is om de boosdoener te vinden voordat het een serieus probleem wordt.
De oorzaak vinden: een checklist
Voordat je meteen de medicijnkast induikt, ga je op onderzoek uit. Pak een stoel, ga even bij het hok zitten en kijk goed. Wat zie je?
- Het voer: Geef je ze nog hetzelfde voer als voor het spenen? Of ben je overgestapt op een nieuw mengsel? Een te snelle overgang kan de boel ontregelen. Kies voor een goed jonge duivenvoer, zoals de standaard mengsels van Beyers of Versele-Laga (Pigeon Pigeon). Dit is fijn korreltjes, makkelijk verteerbaar.
- De drinkbak: Is die wel schoon? Een vieze drinkbak is een broeinplaats voor bacteriën. Ververs het water minstens twee keer per dag. Zorg dat de bak niet te diep is, zodat ze niet met hun borst in het water staan te poepen.
- De omgeving: Is het hok schoon? Te veel mest onder de voeten van de jonge duiven zorgt voor herbesmetting. Ze eten viezigheid op. Maak de vloer elke dag schoon met een groene zeep-oplossing of een duiven-onderhoudsmiddel.
- De uitstraling: Zitten de duifjes er florent bij, zijn ze actief en nieuwsgierig? Of zitten ze in een hoekje met opgezette veren en dichtgeknepen ogen? Actieve duiven met waterige mest zijn minder zorgelijk dan slome duiven met waterige mest.
De combinatie van deze factoren geeft je het antwoord. Is het alleen een beetje waterig maar verder zijn ze vrolijk?
Dan is het vaak aanpassingsstress. Zijn ze slomer en eten ze minder? Dan is het zaak om sneller te handelen.
Direct actie: wat je vandaag nog kunt doen
Gelukkig kun je veel zelf doen zonder direct naar dure medicijnen te grijpen. Probeer eerst deze stappen, die vaak al wonderen doen.
1. Elektrolyten en vitaminen: Dit is je eerste en beste stap. Waterige mest zorgt voor vochtverlies en verlies van zouten (elektrolyten).
Dit maakt een jonge duif slap. Meng een zakje elektrolyten met vitaminecomplex door het drinkwater en ondersteun de weerstand met de werking van vlierbessenextract op het immuunsysteem.
Goede merken zijn die van Entero-Plus of Pigeon Vitality. Volg de instructies op de verpakking. Ze zullen dit water meteen lusten, het smaakt een beetje zoetig. Dit helpt ze op krachten te blijven terwijl hun darmen herstellen.
Een zakje kost ongeveer €8,- tot €12,-. 2. De spijsvertering helpen: Geef een probioticum.
Dit zijn goede bacteriën die de darmflora herstellen. Dit kan in de vorm van poeder dat je door het voer mengt (bijvoorbeeld Dophilus) of via het water. Een potje probiotica kost rond de €10,-.
Dit is geen medicijn, maar een ondersteuning. Het is veilig en helpt de natuurlijke balans sneller te herstellen. 3.
Tijdelijk wat minder korrels: Geef de eerste dag na het spenen iets minder voer. Te veel voer wat niet verteerd wordt, maakt de boel erger. Laat ze eerst wennen aan de structuur.
Je kunt ook een dagje wat fijner voer geven, of zelfs een beetje oud brood (niet te veel, een klein stukje) door het voer mengen. Dit kan de ontlasting even vastmaken.
4. Zorg voor rust: Zorg dat ze niet gestoord worden door oudere duiven of andere stressfactoren. Een rustig hok met voldoende zitstokken (op een makkelijke hoogte) is essentieel.
De volgende stap: medicatie overwegen
Als de bovenstaande stappen na 24 uur niet helpen, of als de mest erger wordt (bijvoorbeeld bloederig of heel erg dun), de duif moeite heeft met mesten of de duifjes slomer worden, dan is het tijd voor de volgende stap.
Nu praten we over medicatie. Dit is het moment om de dierenarts te bellen of advies in te winnen bij een ervaren collega-melker.
Zelf dokteren met zware middelen is nooit verstandig. De meest voorkomende aandoeningen bij jonge duiven zijn Paratyfus (Salmonella) en Coccidiose. Paratyfus is een hardnekkige bacterie die vooral via de moederduif wordt overgedragen. Coccidiose is een darmparasiet die vaak toeslaat na de stress van het spenen, net als de vorming van heksenmelk bij jonge duiven.
Voor Coccidiose zijn relatief milde middelen verkrijgbaar, zoals Colombine of Coccivet.
Een flesje kost tussen de €12 en €18. Je kunt dit preventief geven, maar bij actieve klachten is het soms nodig. Paratyfus is serieuzer en vereist vaak een kuur op basis van medicijnen zoals Baytril of Colistine, die alleen via een dierenarts verkrijgbaar zijn.
Een bezoekje aan de duivendokter kost al snel €50,- tot €70,-, maar het kan je hele hok redden. Een gouden regel: Geef NOOIT antibiotica zonder dat je zeker weet wat het is. Je maakt de darmflora kapot en de resistentie neemt toe. Begin altijd met de milde, ondersteunende middelen.
Praktische tips voor de toekomst
Natuurlijk wil je dit volgend jaar voorkomen. Met een goede voorbereiding kom je al een heel eind.
- Spenen op een vaste manier: Doe het niet te abrupt. Laat de jongen steeds een dag langer zonder moeder. Begin met ze te wennen aan het voer en water terwijl moeder er nog is.
- Water is key: Zorg dat het water altijd vers en schoon is. Een scheutje azijn in het water (1 theelepel per liter) maakt de omgeving zuur en minder aantrekkelijk voor bacteriën. Dit kun je de eerste week na het spenen standaard doen.
- Goed voer: Investeer in kwalitatief jonge duivenvoer. Een zak van 20 kilo kost tussen de €25 en €40. Dat is een kleine investering voor gezonde duiven.
- Schoon hok: Houd het hok droog en schoon. Vocht en mest zijn de grootste vijanden.
- Observeer: Blijf elke dag even kijken. Een vroeg signaal opmerken is het halve werk.
Hieronder een lijstje die je kunt aanhouden. Waterige mest na het spenen is dus vaak een storm in een glas water, mits je het goed aanpakt.
Met rust, de juiste voeding en ondersteuning groeien je jonge duifjes er zo weer doorheen. Let wel op een eventueel vitamine B12 tekort bij opgroeiende jonge duiven; je hebt het zelf in de hand!