Behandelen van duiven tegen de rode vogelmijt met Ivermectine
Je staat voor je hok en ziet een duif die niet lekker in z’n veren zit. Krabben, plukken, onrust. Grote kans dat je te maken hebt met de rode vogelmijt, oftewel Ornithonyssus bursa.
Een beestje dat sneller groeit dan je lief is en je duiven het leven zuur maakt. Vooral in de warmere maanden, of in een hok dat net iets te vochtig is, ontploft die populatie. Je wilt ze snel en effectief kwijt.
Daar komt Ivermectine in het spel. Een krachtig middel, maar je moet het wel goed aanpakken.
Dit is je gids om je hok en je duiven weer rustig te krijgen.
Waarom die rode mijt zo’n issue is
De rode vogelmijt is een nachtdier. Overdag zitten ze verstopt in kieren, naden en spleten van je hok. Zodra het donker wordt, kruipen ze tevoorschijn om een bloedmaaltje te halen bij je duiven.
Je duiven worden rusteloos, gaan slechter presteren op de vlucht en kunnen ernstig verzwakken door bloedverlies.
Vooral jonge duifjes en broedende koppels zijn gevoelig. Een enkele beet is vervelend, maar een echte plaag is levensgevaarlijk.
Ze vermenigvuldigen zich enorm snel. Een vrouwtje legt al snel 3 eitjes per dag en bij de juiste temperatuur (rond de 25 graden) is de cyclus in amper een week rond. Voordat je het weet, zit je hok vol en ben je je topduiven kwijt.
Je ziet ze soms niet eens met het blote oog. Een simpele check?
Neem een wit vel papier en leg het onder de zitstokken. Na een nacht zie je kleine, bewegende rode stipjes. Dan is het zaak meteen te handelen.
Wat doet Ivermectine precies?
Ivermectine is een antiparasiticum. Het doodt niet alleen de mijt, maar ook wormen en andere parasieten die je duiven kunnen teisteren. Je kunt het oraal toedienen (via de snavel) of via de huid (druppels in de nek).
De werkzame stof komt in het bloed en zorgt ervoor dat de zenuwsprikkeling van de parasiet wordt geblokkeerd.
De mijt kan niet meer bewegen, eet niet en sterft. Het is een effectieve en relatief veilige behandeling als je het goed doet.
Maar onthoud: Ivermectine doodt de eitjes niet. Je zult dus altijd een tweede of derde behandeling nodig hebben om de nieuwe lichting te pakken te nemen. Een behandeling is meestal voldoende om de dieren vrij te maken, maar om het hok echt schoon te krijgen, moet je ook het hok grondig aanpakken.
Gebruik Ivermectine nooit bij jonge duiven die nog op de plank zitten of net uit het ei zijn; focus liever op de weerstand en voorkom zo bijvoorbeeld gezwollen oogleden bij jonge duiven.
Hun stofwisseling is te gevoelig. Wacht tot ze minimaal 4 weken oud zijn.
Hoe en wanneer doseren?
De dosering is cruciaal. Te weinig werkt niet, te veel is giftig.
De meest gangbare dosis voor duiven is 0,1 mg Ivermectine per kilo lichaamsgewicht. Een gemiddelde duif weegt ongeveer 450 tot 500 gram. Reken even mee: voor een duif van 500 gram heb je dus 0,05 mg nodig.
Als je een standaard injectieflacon van 1% gebruikt (10 mg/ml), heb je per duif ongeveer 0,005 ml nodig.
Dat is een verdunde hoeveelheid. Omdat het meten van zo’n minieme hoeveelheid lastig is, verdun je het vaak. Een veelgebruikte methode onder duivenliefhebbers is het kopen van kant-en-klare Ivermectine-druppels voor kleine dieren (zoals Spot-On voor konijnen of katten).
Let dan wel op de concentratie. Een druppel is vaak al te veel.
Veel liefhebbers verdunnen 1 deel Ivermectine (1%) met 9 delen glycerine of plantaardige olie om tot een 0,1% oplossing te komen.
Daarvan geef je dan 1 druppel per duif. Je kunt het ook via het drinkwater geven, maar dat is lastiger te doseren omdat je niet weet hoeveel elke duif drinkt. De beste methode blijft oraal toedienen met een injectiespuitje zonder naald of een druppelaar. Je doet de vloeistof voorzichtig in de snavel, net achter de tong.
Zorg dat de duif het doorslikt. Een behandeling herhaal je na 7 tot 10 dagen om de eitjes die uitkomen ook te doden, net zoals bij de behandeling van duivenpokken een goede nazorg essentieel is.
Prijzen en alternatieven
Voor de aanschaf van Ivermectine ben je niet direct blut. Een flesje van 100 ml van de 1% oplossing (vaak verkocht als 'Ivermectine 1% voor injectie') kost tussen de €15 en €25.
Dat is genoeg voor honderden, zo niet duizenden duiven als je het slim verdund. Naast parasietenbestrijding is ook de behandeling tegen trichomonen essentieel voor een gezonde kolonie. Vergeet niet dat je bij spray-middelen de duiven zelf behandelt, maar niet direct het hok. De mijten in de kieren overleven dat.
- Baymec (Bayer): Een bekende naam, vaak in injectie- of spot-on vorm. Spot-on kost ongeveer €20-€25 per 10 ml.
- Ivomec (MSD): De klassieke injectie-oplossing. Prijs rond de €18-€22 per 100 ml.
- Parasitrol (Ceva): Een spray die direct op de duif wordt gespoten. Handig voor nood, maar werkt niet in het bloed. Kosten: €15-€20 per flacon.
Stappenplan: Behandelen in 3 stappen
Een goede aanpak bestaat uit drie delen: de duif, het hok en de herhaling.
- De duif: Weeg een paar representatieve duiven om een goede dosering te bepalen. Geef elke duif de juiste hoeveelheid Ivermectine oraal. Doe dit bij voorkeur ’s avonds, als ze rustig zijn en niet direct na een zware training.
- Het hok: Gooi het strooisel eruit. Spuit alle kieren en naden vol met een geschikt spray-middel (bijvoorbeeld een pyrethrum-spray of een speciale mijtenspray). Doe dit buiten de broedtijd, want de geur is sterk. Vergeet de zitstokken niet; schuur ze even op of spuit ze in. Zorg voor goede ventilatie maar vermijd tocht.
- Herhalen: Na 7 tot 10 dagen herhaal je de behandeling bij de duiven. In die tussentijd heb je het hok al schoongemaakt, dus de nieuwe mijten die uitkomen, worden direct gedood door de tweede dosis in het bloed van de duif.
Praktische tips voor de liefhebber
Wil je je duiven en je hok echt goed houden? Voorkomen is beter dan genezen, bijvoorbeeld door tijdig een mestonderzoek bij een vogelarts te laten uitvoeren.
Controleer je hok regelmatig op vocht en rotte delen. Mijten houden van vochtige warmte. Zorg voor frisse lucht.
Gebruik Ivermectine nooit vlak voor een vlucht. Je duiven moeten rusten en herstellen. Plan de behandeling op maandag, na de vlucht, zodat ze de week hebben om te recupereren.
Hang af en toe een nieuw stuk schuurpapier over je zitstokken. De mijten verdrinken in het stof en de ruwe structuur.
Hou er rekening mee dat Ivermectine niet mag worden gebruikt bij duiven die eieren leggen die je wilt uitbroeden. De stof gaat over in de eierschaal. Wil je fokken? Behandel dan voor de kweek, of kies voor een middel dat veilig is tijdens de kweek (vraag hierover altijd je specialist).
Check altijd de houdbaarheidsdatum van je medicijnen. Een verlopen flesje werkt niet meer en kan zelfs schadelijk zijn.
Bewaar het op een koele, donkere plek buiten het bereik van kinderen en dieren.
Met deze aanpak ben je de rode mijt de baas en blijven je duiven gezond en scherp voor de volgende wedvlucht.