Duif heeft een blauwe plek op de buik: inwendige kneuzing behandelen

Wim Hendriksen

Duivensport Expert & Fokker

Een blauwe plek op de buik van je duif. Je schrikt je rot als je het ziet. Je duifje zit wat stil, pikt niet direct naar het voer en je voelt een bobbel op die plek.

Dit is vaak een inwendige kneuzing, een hematoom. In de duivensport kan dit zomaar gebeuren.

Een duif die net terugkomt van een zware vlucht kan ergens tegenaan vliegen, of je hebt per ongeluk iets te hard vastgepakt. Het is een pijnlijke zaak, maar je kunt er gelukkig wat aan doen.

Wat is die blauwe plek eigenlijk?

Een blauwe plek is eigenlijk een bloeduitstorting onder de huid. De bloedvaatjes zijn kapot en er lekt bloed in de weefsels.

Dat bloed hoopt zich op en dat voel je als een zachte, warme bobbel. Vooral op de borst of de buik is dit eng, omdat het dicht bij de longen en de spijsvertering zit.

Je duif voelt zich niet lekker. Het doet pijn en het belemmert het bewegen. Je ziet je duif soms met moeite op de stok klimmen of hij wil niet vliegen in de ren. Een kneuzing op de buik kan ook ontstaan door een val.

Een duif die in de paniek naar beneden stort tijdens het loslaten kan lelijk terechtkomen.

Of er heeft zich een andere duif op hem gericht tijdens het koppelen. Je moet het onderscheid maken met een abces. Een abces voelt warmer aan en zit vaak vast aan de huid. Een kneuzing voelt wat zacht en sponzig aan en kan een beetje bewegen.

Directe stappen: wat je moet doen

De eerste 24 uur zijn cruciaal. Net als bij een mens na een valpartij werkt kou het beste.

Je wilt de zwelling tegengaan en de pijn wat verzachten. Een blauwe plek is gewoon een blessure. Rust is het allerbelangrijkste medicijn dat je hebt. Hou je duif in de gaten.

1. Rust: Haal je duif direct uit de vlucht of de ren. Zet hem in een kleinere mand of een donkere kooi. Geen vlieguren maken, dat maakt de boel alleen maar erger.
2. Kou: Pak een theedoek en leg er een zak diepvrieserwten op (of een speciale coldpack). Wikkel het in een doek, nooit direct op de huid leggen! Druk zachtjes even op de plek. Doe dit een minuut of 10, en herhaal dit een paar keer per dag.
3. Niet masseren: Wrijf niet over de blauwe plek heen. Dat breekt de kapotte bloedvaatjes alleen maar verder af en maakt de zwelling groter.

Eet en drinkt hij? Als hij niets eet of drinkt, moet je soms bijspringen.

Een duif met pijn stopt met eten. En dat is het laatste wat je wilt, zeker als hij ook last heeft van een slechte stofwisseling of een stinkende adem door kropbacteriën, want hij heeft energie nodig om te herstellen.

De behandeling: pijnstilling en ondersteuning

Als de ergste zwelling na een dag of twee is afgenomen, kun je kijken naar medicatie.

In de duivensport hebben we gelukkig goede middelen die helpen bij pijn en ontsteking. Je hoeft niet direct naar de dierenarts voor een blauwe plek, tenzij het echt gigantisch is of de duif er heel beroerd uitziet. Veel liefhebbers zweren bij Nabumeton (vaak verkocht als ‘Nabu’).

Dit is een ontstekingsremmer die ook pijnstillend werkt. Je geeft dit meestal via het drinkwater.

De dosering is belangrijk. Je doet ongeveer 1 tablet van 500mg in de drinkbak voor 1 liter water.

Laat dit 24 uur staan en ververs daarna het water. Geef dit 3 tot 5 dagen. Let op: sommige duiven vinden de smaak vies en drinken minder. Dan moet je het soms met een spuitje geven.

Een ander product dat vaak gebruikt wordt is Equimes. Dit is een vloeibaar middel speciaal voor paarden, maar in de duivenwereld werkt het ook goed voor spier- en weefselherstel.

Je geeft een halve tot een hele milliliter per duif, rechtstreeks in de bek of door het voer. Dit ondersteunt de genezing van het weefsel, wat ook essentieel is bij een ontsteking bij de cloaca of een opgezwollen krop na het drinken.

Vraag je altijd af: is de duif schrikachtig? Pijnlijke duiven bijten sneller. Wees voorzichtig als je hem moet spuiten of druppelen.

Alternatieven en kostenoverzicht

Je hoeft niet de duurste middelen te kopen om je duif te helpen. Soms is de basis net zo effectief.

Hieronder een overzicht van wat je kunt gebruiken en wat het ongeveer kost. Dit zijn prijzen die je vaak ziet bij de grotere duivenspeciaalzaken zoals Vogel- en Dierenspeciaalzaak Van der Sluis of via de groothandel. De keuze hangt af van hoe ernstig het is. Een lichte kneuzing?

• Ibuprofen (menselijk): Soms gebruikt door ervaren liefhebbers. Let op: dosering is extreem laag (een minuscuul stukje). Risico op vergiftiging is groot. Af te raden voor beginners. Kosten: laag, maar risico hoog.
• Nabumeton (Nabu): De standaard. Een doosje van 20 tabletten (500mg) kost rond de €12,- tot €15,-. Gaat lang mee.
• Equimes: Een flesje van 100ml kost ongeveer €20,-. Handig voor langdurig gebruik bij spierproblemen.
• Traumeel S: Homeopathisch middel. Veilig en werkt ontstekingsremmend. Een flesje van 100ml kost rond de €25,-. Sommige liefhebbers zweren erbij, anderen vinden het te duur voor het effect.
• Vitamine B complex: Ondersteunt de zenuwen en eetlust. Een flesje kost €10,-. Goed om te geven als de duif stopt met eten.

Rust en een halve dag Equimes is vaak genoeg. Een zware kneuzing?

Dan pak je de Nabumeton erbij voor de pijn en ontsteking.

Herstel en terugkeer in de sport

Genezing duurt even. Een blauwe plek verdwijnt vanzelf, maar het weefsel moet herstellen.

Een duif die net een kneuzing heeft gehad, mag niet direct weer mee met de vlucht. De spieren zijn nog slap en vaak zie je een dof oog zonder glans bij een duif die conditie kwijt is. Plan de terugkeer zo:

1. Eerst binnenshuis: Houd hem 2 tot 3 dagen binnen. Laat hem wennen aan de kooi.
2. Kort loslaten: Laat hem 20 minuten los in de ren. Kijk of hij normaal vliegt en landt.
3. De training: Bouw de training langzaam op. Eerst 30 minuten, dan een uur. Kijk of hij geen pijn heeft bij het landen.

Als je merkt dat de duif moeite heeft met landen of een vreemde houding aanneemt, stop dan direct.

Wacht nog een week. In de wedvlucht sport wil je geen vermoeide duiven meesturen. Ze raken dan oververmoeid en verdwalen. Een duif moet 100% fit zijn.

Praktische tips voor de dagelijkse verzorging

Hoe voorkom je dat dit vaker gebeurt? Let ook op de hygiëne, zoals bij vuile veren rond de cloaca. En hoe verzorg je de duif nu het beste?

• Check de ren: Zitten er scherpe punten? Een losse spijker of een scherp stuk gaas? Maak het direct veilig. Een duif die schrikt vliegt vaak recht omhoog en kan raak vliegen.
• Voorzichtig vastpakken: Wanneer je een duif moet controleren, pak hem dan nooit ruw. Pak hem met twee handen vast, één hand om de vleugels en de andere hand om de poten. Druk niet op de borst.
• Voeding: Geef extra energie. Een beetje extra olie of kweken is goed. Denk aan producten van Beyers (zoals 'Superstar') of Garvo. Een duif met een kneuzing heeft bouwstoffen nodig.
• Isolatie: Zet de gewonde duif nooit bij sterke, dominante duiven. Die kunnen hem nog verder aftuilen. Een aparte ziektekooi is essentieel.
• Controle: Voel na 3 dagen of de bobbel kleiner wordt. Als het harder wordt of de duif koorts krijgt (warmte bij de vleugels), dan is het waarschijnlijk een abces geworden en is een dierenarts nodig voor openmaken.

Een blauwe plek is vervelend, maar met rust en de juiste verzorging komt je duif hier gewoon weer bovenop. Je duif is een sterke vogel, maar hij heeft jouw hulp nodig. Geef