Kleverige mest aan de kont van de duif: hoe reinigen en behandelen?
Stel je voor: je bent bij je duiven en je ziet het meteen. Een vieze, kleverige klodder mest die als een plakkerige prop aan de kont van je duif hangt.
Meteen schiet de paniek door je keel. Wat is dit? Is het ziekte? Kan de duif nog vliegen? Voordat je in alle haast de verkeerde dingen gaat proberen, adem even diep in.
Dit probleem komt vaker voor dan je denkt, vooral bij jonge duiven of na een zware vlucht.
Het is vaak oplosbaar, maar je moet wel weten wat je doet. In dit stappenplan leg ik je precies uit hoe je dit veilig en effectief aanpakt, zonder je duif extra stress te bezorgen.
Wat je nodig hebt: je gereedschapskist
Voordat je de duif pakt, zorg je dat alles klaarstaat. Je wilt niet halverwege zoeken naar een schaar terwijl je duif in je handen ligt te trappelen.
Een goede voorbereiding is het halve werk en zorgt voor minder stress voor iedereen.
- Warme waterbak: Niet heet, lauw. Ongeveer 35-38 graden Celsius. Een kom of emmer waar de kont van de duif net in past.
- Zachte doeken: Een washandje of een zachte theedoek. Geen ruwe handdoeken die de huid beschadigen.
- Scherpe schaar: Een kleine, scherpe schaar (bijvoorbeeld een nagelschaartje). Zorg dat hij schoon is.
- Wattenstaafjes: Gebruik deze voor de kwetsbare plekjes rond de cloaca.
- Handen wassen: Zeep en water. Altijd, maar dan ook echt altijd.
- Optioneel - Talkpoeder: Gewoon babypoeder werkt prima. Helpt om de veren droog en plakkerig te houden.
- Optioneel - Ontsmettingsmiddel: Betadine of chloorhexidine. Verdun dit altijd met water tot een lichtgele oplossing. Gebruik nooit pure jodium of alcohol!
Stap 1: Inspectie en voorbereiding
Haal de duif rustig uit de kooi of het hok. Ga even zitten, zodat je de duif goed kunt vasthouden zonder kracht te zetten.
De meeste duiven vinden dit niet leuk, maar met een kalme houding hou je de stress laag. Kijk eerst goed naar de situatie. Is het alleen een beetje kleverige mest of zit er ook bloed aan? Is de duif verder actief en helder?
Leg de warme kom water klaar. De temperatuur is cruciaal: te koud en de duif schrikt, te heet en je verbrandt de kwetsbare huid.
Test het water met je elleboog; het moet comfortabel aanvoelen. Zorg dat je alle spullen binnen handbereik hebt liggen.
Veelgemaakte fout: Te snel willen beginnen zonder alles klaar te zetten. Je duif in de gaten houden terwijl je tegelijkertijd zoekt naar een schaar geeft alleen maar onnodige paniek.
Je hebt straks beide handen nodig om de duif vast te houden. Knip voorzichtig de veren rond de kont kort, als die er vies uitzien. Dit voorkomt dat de viezigheid verder in de veren trekt. Wees hier voorzichtig.
Je hoeft nu nog niet de kale huid te zien, alleen de vieze plukken haar en veren wegknippen. Gebruik een schaar met ronde punten om verwondingen te voorkomen.
Stap 2: De zachte badbeurt
Dit is het belangrijkste deel. Pak de duif stevig vast, maar niet te strak.
De kop moet omhoog kunnen blijven ademen. Druk de kont van de duif zachtjes in het lauwwarme water.
Laat het water niet over de kop lopen, dat kan de duif in paniek brengen. De bedoeling is dat de kleverige mest zacht wordt en loslaat. Laat de duif zo'n 5 tot 10 minuten weken.
Heeft de mest zich al losgetrokken? Probeer dan voorzichtig met je vingers of de zachte doek de resten weg te wrijven. Doe dit met heel veel geduld. Wrijf nooit hard, de huid is dun en makkelijk beschadigd.
Herhaal het proces als de mest te hardnekkig is. Het water kan wat troebel worden; ververs het gerust.
Soms zit er een stukje vast dat echt niet los wil. Probeer dit nooit met geweld weg te trekken.
Dit kan de darmen ernstig beschadigen. Als het echt vastzit, kun je het beste overstappen op de volgende stap: het voorzichtig knippen.
Tip: Sommige duiven genieten stiekem van een warm voetenbadje. Blijf rustig praten tegen je duif. Dit stelt hem of haar gerust.
Stap 3: De harde klit voorzichtig verwijderen
Als het waterbad niet genoeg helpt, is het tijd voor de schaar. Dit vereist een stabiele hand. De mest is nu wel iets zachter, maar nog steeds plakkerig.
Zorg dat je de huid onder de klit kunt voelen. Je wilt echt alleen de mest knippen, niet de huid.
Hoe pak je dat aan? Houd de duif met je niet-dominante hand vast.
Met je andere hand pak je de schaar. Begin aan de zijkant van de klit. Knip kleine stukjes weg, steeds een millimeter of 2.
Werk langzaam naar het lichaam toe. Stop direct als je weerstand voelt of als je denkt dat je te dicht bij de huid komt.
De huid van de cloaca kan wat meegetrokken worden, dus wees extra voorzichtig. Is de klit te groot of te hard? Gebruik dan een wattenstaafje gedrenkt in lauw water en een beetje zachte zeep (of de verdunde ontsmettingsoplossing). Laat dit even inweken.
Dit maakt de mest vaak weer iets zachter zodat je verder kunt werken. Het kan zijn dat je dit proces een paar keer moet herhalen. Neem de tijd. Een halfuur bezig zijn is beter dan een jaarlijkse operatie.
Veelgemaakte fout: De mest uit de huid trekken. Dit zorgt voor wonden die makkelijk ontsteken en kunnen leiden tot serieuze problemen zoals een cloacale prolaps.
Stap 4: Reinigen en ontsmetten
Nadat de grootste rommel weg is, is het tijd voor de grondige schoonmaak. Spoel de kont van de duif nog een keer na met schoon, lauw water.
Verwijder alle laatste restjes mest. Kijk goed tussen de pennen van de staartveren. Daar houden ze zich vaak schuil.
Meng nu je ontsmettingsoplossing. Gebruik Betadine of chloorhexidine.
De kleur moet lichtgeel zijn, net als de kleur van een heel licht biertje. Te sterk is niet goed voor de huid. Doop een zacht washandje in de oplossing en maak de huid rond de cloaca en de kont goed schoon. Druk zachtjes, wrijf niet.
Was na de behandeling je handen en de spullen grondig. Je wilt niet dat je de volgende duif besmet, zeker niet bij een besmettelijke behandeling van duivenpokken.
Zit er een wondje of zie je dat de duif een blauwe plek heeft? Dan mag je dit licht insmeren met een zalf die je bij je duivenarts of in de speciaalzaak koopt. Een beetje Wondspray (zoals van VetAK) is vaak al voldoende.
Stap 5: Drogen en isoleren
De duif is nat en koud geworden. Het is nu zaak om hem warm en droog te houden. Dep de kont en de veren voorzichtig droog met een schone, droge doek.
Zorg dat er geen vocht meer op de huid zit. Kou zorgt voor extra stress en een verzwakt immuunsysteem.
Gebruik een beetje talkpoeder op de droge huid. Dit helpt om de huid droog te houden en voorkomt dat er direct weer viezigheid aan plakt.
Strooi het niet in de cloaca, maar eromheen. Dit is extra belangrijk als de duif moeite heeft met mesten. De duif zal het poeder waarschijnlijk meteen weer uitpoetsen, maar dat geeft niet. De eerste uren helpt het.
Is de duif erg verzwakt of was het een jonge duif? Zet hem dan even apart in een kleinere, tochtvrije kooi met wat extra warmte.
Een warmtelamp op veilige afstand of een extra deken kan wonderen doen. Zorg dat hij water en wat voer (geen zwaar voer, gewoon wat parelhoen of energievoer) kan eten.
Stap 6: Oorzaak zoeken
De duif is schoon, maar je bent er nog niet. Waarom is dit gebeurd?
Een enkele keer is het een ongelukje, maar vaker is er een onderliggende reden. Je wilt dit voorkomen.
De meest voorkomende oorzaak is trichomoniasis (geelte). Dit is een aandoening die de slijmvliezen in de keel en de darm aantast. De mest wordt dan slijmerig en plakkerig. Check de keel van de duif. Zitten er gele plakkaten in de keel? Dan