Gebruik van een kweekkalender voor een vlekkeloze winterkweek

Portret van Wim Hendriksen, Duivensport Expert & Fokker
Wim Hendriksen
Duivensport Expert & Fokker
Kweek & Genetica · 2026-02-15 · 7 min leestijd

De dagen worden korter, de temperatuur daalt. Buiten is het somber, maar binnen in de duivenvlucht begint het nu pas echt te kriebelen. Winterkweek.

Het is een magisch moment voor elke duivenliefhebber. Je zit middenin de rustigste periode van het jaar, zonder druk van wedvluchten, en kunt je volledig richten op de toekomst. Je wilt de beste jonge duiven fokken die volgend seizoen de harten van menig sportgenoot zullen breken.

Maar dat gaat niet zomaar op de gok. Zomaar wat duiven bij elkaar zetten leidt zelden tot topresultaten.

Je hebt een plan nodig. Een strategie. En precies daarom is een kweekkalender je allerbeste vriend in de koude maanden.

Wat is een kweekkalender eigenlijk?

Een kweekkalender is simpelweg een overzicht. Een schema dat je maakt voordat je één enkele duif bij elkaar zet.

Je plant je koppels voor de winter- en eventuele vroege voorjaarskweek. Je noteert wanneer je de duiven samen doet, wanneer je ze weer scheidt en, het allerbelangrijkste, wanneer je de eieren verwacht en wanneer de jongen geboren moeten worden. Het is je persoonlijke projectplanner voor de toekomstige topvliegers. In plaats van te reageren op wat er gebeurt, bepaal jij wat er gebeurt.

Je houdt rekening met de rusttijd voor de duiven na de vliegseizoen, de wissel van de rui en de conditie van je beste kwekers. Je bent de regisseur van je eigen duivenstam.

Waarom een planning onmisbaar is voor succes

Stel je voor: je hebt een prachtige doffer en een topduivin. Je zet ze bij elkaar. Ze gaan broeden. De jongen komen uit. Ze groeien op. En dan?

Ze moeten nog leren vliegen, verduiven en misschien wel naar de eerste midfondvlucht.

Opeens realiseer je je dat je te laat bent. De jongen zijn net te jong om goed te presteren of juist al te oud voor de jonge duivenvluchten. Een chaos.

Dit scenario herkent bijna elke beginnende kweker. Een kalender voorkomt deze stress. Je weet precies wanneer je de eieren moet leggen om jongen te fokken die op het perfecte moment hun eerste vlucht maken.

Je kunt de kweek zo plannen dat de jongen voldoende tijd hebben om te groeien en te wennen aan de mand, zonder dat ze te oud worden.

Het zorgt ervoor dat je de beste genen op het juiste moment inzet. Je wilt dat je topduiven hun nakomelingen produceren op een moment dat ze zelf in topconditie zijn, niet uitgeput na een zware rui of een lange vliegseizoen. Denk aan de rui. Sommige duiven ruien langzaander dan andere.

Je wilt je beste kwekers pas samen zetten als ze volledig uitgerust zijn en hun verenpak weer perfect op orde hebben. Een kalender dwingt je om deze rust te gunnen.

Je plant de kweek na de rui, niet ertussenin. Dit is het verschil tussen gezonde, vitale jongen en exemplaren die met een achterstand beginnen, mede door een zachte vederkwaliteit bij de ouders.

Hoe je jouw perfecte kweekkalender maakt

Het opzetten is makkelijker dan je denkt. Pak een grote kalender of een Excel-sheet.

Pak je notitieboekje met de stamkaarten van je duiven en verdiep je in de lichtschema's voor een goede vruchtbaarheid. En nu aan de slag. Stap 1: De basis van de planning
Bepaal je doel. Wil je jongen voor de jonge duivensport?

Dan moeten ze geboren worden tussen half maart en eind april. Te laat geboren jongen hebben een significant nadeel.

Ze zijn minder volgroeid en missen de nodige kilometers in de vleugels, zeker als je een stam opbouwt voor de marathonvluchten. Plan je koppels dus zo dat de eieren rond 10 maart gelegd worden. Tel 18 dagen bij de legdatum op (de broedduur) en je weet de uitkomst datum.

Schrijf dit duidelijk op je kalender. Stap 2: De rusttijd inplannen
Je duiven moeten herstellen van het vorige seizoen.

Let er tijdens deze periode wel op dat je kweekduiven niet te vet worden.

Meestal duurt dit tot half januari. Plan een periode van minimaal 6 tot 8 weken waarin de doffers en duivinnen gescheiden zijn. In je kalender zet je een blok van "Rust" tot half januari. Daarna pas plan je het samenvoegen.

Stap 3: De koppel-planning
Teken de koppels in. Gebruik kleuren of codes.

Bijvoorbeeld: "Doffer A + Duivin B = Koppel 1". Schrijf er de stamnamen bij, zodat je precies weet welke combinatie je maakt. Plan de datum waarop je ze samen zet.

Een veelgebruikte methode is de "schijfkweek". Je zet ze 7 tot 10 dagen bij elkaar, haalt ze dan weer 4 tot 5 dagen uit elkaar, en zet ze opnieuw samen.

Dit stimuleert de eileg. Plan deze data in. Stap 4: De eieren en jongen
Als je de koppels op 20 januari samen zet, en ze leggen hun eerste ei op 27 januari, dan weten we dat de eieren rond 14 februari uitkomen. Schrijf dit in. Nu kun je zien of dit te vroeg is.

Misschien moet je de koppels later samen zetten. Pas je planning aan tot de geboortedata perfect passen bij je doel (bijvoorbeeld eind maart). Stap 5: De selectie
Plan ruimte in voor selectie.

Niet elk jong mag blijven. Noteer in je kalender dat je rond de 4 weken leeftijd van de jongen een eerste selectie maakt. Zijn ze gezond? Zitten ze goed in de veren?

Plan ook de ringbestelling. Je moet de ringen bestellen voordat de jongen geboren worden.

Doe dit in januari. Schrijf in je kalender: "Ringen bestellen voor 1 februari".

Praktische tips voor een vlekkeloze winterkweek

Een kalender is een hulpmiddel, maar de uitvoering is het echte werk. Hier een paar concrete tips om het verschil te maken.

Je hoeft geen fortuin uit te geven. Een simpele papieren kalender van de Hema of de Bruna kost een paar euro.

  • Voeding aanpassen: Zodra je de kwekers samen zet, verander je hun dieet. Stop met het "onderhoudsrantsoen" en ga over op kweekvoer. Dit bevat meer eiwitten. Plan in je kalender wanneer je de voeding aanpast. Ongeveer 10 dagen voor het samenvoegen is een goed moment. Geef ook grit en mineralen. Een bakje van de Coridac van Beyers of de mineralenmix van de Gooijer moet elke dag vers beschikbaar zijn.
  • De duivin controleren: Voel voor het samenvoegen even aan de buik van je duivin. Is ze "leeg"? Is er geen eitje aanwezig? Zo niet, dan is ze klaar om te broeden. Plan deze controle in op de dag dat je ze samen zet. Een duivin die al een eitje heeft, gaat minder makkelijk broeden op een nieuwe doffer.
  • De juiste doffer: Let op de doffer. Een goede kweker is alert en actief. Plan je beste doffers voor je beste duivinnen. Maak combinaties die elkaar versterken. Bijvoorbeeld een doffer met veel vluchtloods en een duivin met een super spierstelsel. Noteer deze combinaties en de reden waarom je ze maakt in je kalender. Zo bouw je aan je stam.
  • Niet te veel koppelen: Plan niet te veel koppels tegelijk. Een duif kan maar één keer per jaar topkwaliteit jongen fokken. Splits de kweek. Eerst de topkoppels, daarna de rest. Zo houd je overzicht en kun je elke duif de aandacht geven die het verdient. Plan de kweek van de "tweede lichting" apart.
  • Hygiëne: Maak de broedbakken schoon voordat je de duiven samen zet. Plan een schoonmaakdag in januari. Gebruik een goed middel tegen trichomonaden. Een druppel Baytril of een ander goed middel in het water vlak voor en tijdens de kweek kan wonderen doen. Noteer de datums van de medicatie in je kalender zodat je niets mist.
  • De "noodplan": Wat als de duivin geen eitje legt? Of als een ei kapot gaat? Plan een plekje in je kalender voor pleegjongen. Zorg dat je een paar extra eieren hebt liggen van andere duiven die je kunt gebruiken om onder je topkoppels te leggen. Dit plan B zorgt ervoor dat je geen tijd verliest.

De kosten van een goede planning

Een Excel-sheet op je computer is gratis. De echte investering zit 'm in je tijd en concentratie. Neem een uurtje de tijd op een vrije middag.

Ga zitten met je stamkaarten en een kop koffie. De focus die je nu legt, betaalt zich uit in de zomer.

De gouden tip voor beginners

Begin klein. Plan dit jaar maar twee of drie koppels. Zorg dat je die perfect

Portret van Wim Hendriksen, Duivensport Expert & Fokker
Over Wim Hendriksen

Wim is duivenhouder en wedvluchtorganisator met 25 jaar ervaring in de Nederlandse duivensport. Hij heeft duizenden kilometers wedstrijden meegemaakt en deelt zijn kennis over fokken, verzorging en sport.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Kweek & Genetica
Ga naar overzicht →