Hoe voorkom je dat kweekduiven te vet worden in de winter?
Een te dikke kweekduif in de winter is een drama voor je lenteplannen. Je denkt misschien dat je ze verwent met extra voer, maar eigenlijk maak je ze lui en onvruchtbaar.
Vette duiven leggen geen eieren van goede kwaliteit en de mannetjes zijn te traag om hun werk te doen.
Het is een valkuil waar veel liefhebbers intrappen als de temperaturen dalen. Wees gerust, het is makkelijk te fixen. Je moet alleen weten hoe je de balans vindt tussen genoeg energie en niet te veel vet. Dit is de handleiding die je nodig hebt om je kweekduiven op gewicht te houden, zonder ze te verhongeren.
Waarom gewichtsbeheersing nu zo cruciaal is
Als het buiten koud wordt, gaan duiven automatisch meer eten om warm te blijven. Hun metabolisme draait op volle toeren.
Tegelijkertijd bewegen ze minder omdat ze liever binnen blijven. Deze combinatie is een recept voor overgewicht. Je ziet het niet altijd meteen, want een winterjas verhult veel.
Maar als je de duif in je handen neemt, voel je het meteen.
Een te zware duif voelt compact en stroef aan, de vleugels zitten strak op het lichaam. Je moet dit voorkomen, want in maart, als de kweek begint, moeten ze scherp en energiek zijn. Een vetbol van 500 gram gaat geen topnest grootbrengen.
De reden dat vet zo schadelijk is, heeft te maken met de vetstofwisseling. Een duif die te veel vet opslaat, raakt zijn hormoonhuishouding kwijt.
Bij de doffers gaat de testosteronproductie omlaag, waardoor ze minder zin hebben of niet goed "klimmen".
De gouden regel: beweging is alles
Bij de duivinnen ontregelt het de eisprong. Bovendien is vetweefsel een plek waar afvalstoffen en medicijnen (zoals antibiotica) zich ophopen. Je wilt niet dat je kweekduif in de lente een "vuile" lever heeft. Kortom: je moet actief sturen.
De makkelijkste manier om vet te verbranden is beweging. Helaas zitten duiven in de winter liever op stok.
Jij moet ze aan het werk zetten. Dit begint bij het hok. Zorg dat je duiven 's ochtends en 's middags even los krijgen.
Een vlucht van 20 tot 30 minuten is genoeg. Ze hoeven geen marathon te lopen, ze moeten hun vleugels strekken en de spieren warm draaien.
Stimuleer ze door ze uit het hok te jagen. Ga zelf even naar buiten en klap in je handen of gebruik een stok om ze de lucht in te krijgen. Blijf niet in het hok hangen, want dan komen ze direct weer terug.
Je zult zien dat ze na een paar dagen wennen en zelf enthousiast beginnen te draaien.
Dit is pure vetverbranding en het verbetert ook nog eens de longcapaciteit.
Stap 1: De juiste voeding en porties
Wat je voert, bepaalt of je duif dik wordt. In de winter draait het om energie, maar de verkeerde soort energie leidt tot vet.
Stop met zomaar een bak vullen. Je moet selectief zijn. Veelgemaakte fout: Denken dat een hongerige duif in de winter te veel afvalt. Je wilt een lichte duif, geen uitgehongerde, zeker niet bij het plannen van de winterkweek.
- Voer een onderhoudsmengsel: Geen sportmengel (te veel energie) en geen kweekmengel (te veel vet). Kies voor een standaard onderhoudsvoer, bijvoorbeeld van de merken Beyers of Versele-Laga (Orlux). Dit bevat ongeveer 12-14% vet. Een zak van 20 kg kost ongeveer €18,- tot €22,-.
- Beperk de hoeveelheid: Een gemiddelde duif heeft in de winter ongeveer 25 tot 30 gram voer per dag. Weeg dit af! Gebruik een simpele keukenweegschaal. Gooi je er 40 gram in, dan is het te veel en gaat het op de heupen zitten.
- Geen extra toevoegingen: Laat de pinda's, zonnebloempitten en andere lekkernijen nu even staan. Die zitten vol met olie. Wacht hiermee tot het kweekseizoen begint of tot de dagen langer worden.
Als je het voer te drastisch reduceert naar bijvoorbeeld 15 gram, verbrandt de duif spierweefsel en dat is catastrofaal voor de kweek en de vruchtbaarheid van kweekduiven.
Blijf dus net onder de 30 gram. Water is het middel om de vetverbranding op gang te houden. Zorg dat er altijd vers water is, liefst lauw of op kamertemperatuur.
Water en grit: de ontbrekende schakels
Een koude drinkbak schrikt af. Ververs het water twee keer per dag.
Een duif die veel drinkt, moet ook poepen, en dat helpt bij de stofwisseling.
Grit en mineralen mogen nooit ontbreken. Zorg voor een bakje met maagkiezel (grof grit) en een apart bakje met mineralen (fijn grit). Dit helpt de spijsvertering en zorgt ervoor dat de duif de voeding optimaal kan benutten. Merken als Top-Grit of Witte Molen zijn prima.
Een kleine hoeveelheid per week is voldoende. Als je ziet dat ze er weinig van pakken, stop dan met bijvoeren van grit; ze halen het dan uit het voer.
Stap 2: Controleer het gewicht elke week
Je kunt niet sturen wat je niet meet. Voelen is goed, wegen is beter. Zorg dat je een goede weegschaal hebt die grammen aangeeft (0-1000 gram).
- Maak een weegsysteem: Gebruik een licht katoenen zakje of een plastic tas met gaten (zodat de duif kan ademen). Hang de weegschaal op een haakje op ooghoogte. Dit werkt makkelijker dan een bakje op de grond.
- Weging op vast moment: Weeg altijd op hetzelfde tijdstip, bijvoorbeeld elke dinsdagmiddag om 16:00 uur, net voordat ze losvliegen. Op die manier vergelijk je appels met appels.
- Wat is een goed gewicht? Dit hangt af van het ras. Een gemiddelde midfond duif (zoals een Duitse of Nationaal) moet in de winter tussen de 450 en 500 gram wegen. Kleine fond duiven mogen iets zwaarder zijn (500-550 gram).
- De handmethode: Naast wegen moet je ook voelen. Leg de duif in je hand. De borstspier moet stevig aanvoelen, niet slap of spekachtig. De buik moet soepel zijn. Als je de vleugel optilt en de huid eronder zit vol met vet, is het te veel.
Dit is de enige investering die je écht nodig hebt (kost ongeveer €15,-).
Wat te doen bij een te zware duif?
Veelgemaakte fout: Alleen de mannetjes wegen. De duivinnen zijn vaak degenen die te dik worden omdat ze minder actief zijn. Weeg beide geslachten.
Als je ziet dat de weegschaal oploopt (bijvoorbeeld 520 gram bij een ras dat 480 gram zou moeten wegen), moet je ingrijpen. Verlaag de portie dan tijdelijk naar 20-22 gram per dag. Verhoog de vliegtijd. Zorg dat ze minstens 45 minuten los zijn. Splits de groep eventueel: de zware duiven mogen een weekje apart in de ren zitten om extra te bewegen, zeker wanneer je begint met het selecteren van jaarlingen voor de kweek en let op signalen van een verstoorde hormoonhuishouding bij je duiven.
Stap 3: De leefomgeving optimaliseren
Het hok speelt een grote rol in de eetlust en vetopbouw. Een te warm hok zorgt ervoor dat de duif minder energie verbrandt om warm te blijven.
Een te koud hok zorgt voor stress en extra eten. Zoek de gulden middenweg.
- Temperatuur: Zorg voor een temperatuur tussen de 5 en 10 graden. Zorg voor voldoende ventilatie, maar tochtvrij. Een koude luchtstroom die over de duiven waait, maakt ze ziek, maar frisse lucht is essentieel.
- Verlichting: Gebruik geen lampen om de dag te verlengen tenzij je al serieus met de kweek bezig bent. In de rustfase moeten duiven rustig aan doen. Te veel licht stimuleert eierstokactiviteit en eetlust zonder dat het nodig is.
- Stokken: Zorg voor voldoende stokken op verschillende hoogtes. Een dunne stok (1,5 cm dik) dwingt de duif om spierspanning te houden om niet om te vallen. Een brede plank of nestplank nodigt uit om te slapen en niets te doen.
Een veelgemaakte fout is het te vol stoppen van het hok met nestkasten en spullen