Groene mest bij duiven: wat de kleur van de ontlasting vertelt over de gezondheid
Een groene drol in het hok. Je ziet het en meteen gaat er een alarmbelletje rinkelen. Is hij ziek?
Heeft hij iets verkeerds gegeten? Of is het gewoon een griepje?
Als duivenliefhebber weet je dat de mest de spiegel is van de gezondheid van je duif. Je bent continue bezig met de verzorging van je vliegende atleten, en elke dag controleer je het hok. Die groene kleur is een signaal.
Het is niet altijd paniek, maar het is wel een seintje om even extra op te letten. Laten we eens rustig doornemen wat die kleur nu eigenlijk betekent voor je geliefde ‘duifje’.
Waarom kleur zo belangrijk is
De mest van een duif vertelt een verhaal. Het is een directe afspiegeling van wat er in het lichaam gebeurt.
Een gezonde duif, die goed eten krijgt en in topconditie is voor de wedvlucht, heeft mest die er een bepaalde manier uitziet. Donker met een witte bovenkant, stevig van structuur. Als die kleur plotseling verandert naar felgroen, weet je dat het spijsverteringsproces verstoord is.
Het is je eerste en meest makkelijke signaal om problemen vroeg te ontdekken. Denk aan de spijsvertering.
Die begint in de krop en eindigt bij de cloaca. Wat er tussenuit komt, laat zien hoe het met de lever, de nieren en de darmen gesteld is.
Een plotselinge groene kleur duidt vaak op een verandering in de galproductie of de afbraak van voedingsstoffen. Het is een meetpunt voor jou als fokker en vluchtbegeleider. Je kunt niet elke duif van binnen bekijken, maar hun ontlasting geeft je een kijkje in hun systeem. Het is gratis en makkelijk te controleren.
Vooral in de aanloop naar de wedvlucht is dit cruciaal. Een duif met groene mest presteert nooit op topniveau.
De energie die nodig is om die 800 kilometer te vliegen, wordt nu gebruikt om een ontsteking te bestrijden of een virus te bestrijden. Dus, zie je groen? Dan is het tijd voor actie. Niet wachten tot morgen, maar vandaag nog kijken wat er aan de hand is.
De oorzaken op een rijtje
Er zijn een aantal redenen waarom de mest groen wordt. Het is niet altijd direct een ernstige ziekte, maar het kan wel het begin zijn. De meest voorkomende oorzaak is stress of een schok.
Denk aan de thuiskomst na een zware inkorving voor de vlucht. De duiven zijn vermoeid, hun lichaam schakelt over van rust naar inspanning.
Dit kan de spijsvertering even op hol brengen en zorgen voor een groene kleur. Dit trekt meestal vanzelf weer weg na een dag of twee, mits je de duif goed rust geeft.
Een andere veelgehoorde reden, zeker bij jonge duiven of net gespeende jongen, is de aanwezigheid van trichomonaden. Dit zijn kleine eencelligen die in de mond en keel van de duif kunnen zitten. Ze zorgen voor slijm en irritatie, waardoor de eetlust minder wordt en de spijsvertering ontregeld raakt.
De mest wordt dan vaak waterig en groen. Als je dit ziet bij jonge duiven die net uit het nest zijn, is het zaak om direct te handelen.
Een kuur met middelen als Ronidazole of Carnidazol is vaak nodig. Verder kunnen bacteriën of virussen een rol spelen. Een beginnende salmonellabesmetting (Paratyfus) of een adenovirus kan de lever aantasten en zorgen voor groene mest. Ook het eten van bedorven voer of giftige planten in de ren kan de boel ontregelen.
De specifieke soorten groen
Kortom: de oorzaak kan variëren van 'een griepje' tot een serieuze infectie die de hele vluchtcarrière kan verpesten. Niet alle groen is hetzelfde.
Let op de tint en de substantie. Een felle, bijna fluorescerende groene kleur duidt vaak op gal.
De galblaas leegt zich te snel of de lever produceert te veel gal. Dit kan komen door stress of door een leveraandoening. Als de mest ook waterig is en misschien zelfs schuimend, is het vaak een teken van een darminfectie.
De spijsvertering is zo snel gegaan dat de verkleuring niet heeft kunnen plaatsvinden. Zit er ook slijm bij de mest? Dan is er sprake van ontsteking in de darmen.
Slijm is een afweerreactie. Combineer je dit met groen, dan is de kans op parasieten of bacteriën groot.
Voel je aan de kont van de duif (de cloaca). Als die warm aanvoelt of als er plakkerig spul zit, weet je dat het lichaam aan het vechten is. Dit is typisch iets voor de nazomer of herfst, net na de vluchten.
Wat te doen bij groene mest?
De eerste stap is isolatie. Haal de getroffen duif uit het hok en zet hem apart in een kleine kooi of quarantaineruimte.
Zo voorkom je dat de eventuele besmetting overslaat op de rest van je vliegende selectie. Geef hem een aparte water- en voederbak. Zorg voor vers drinkwater met een beetje azijn of een elektrolytenmix om de nieren te ondersteunen. Je wilt het dier niet direct volstoppen met zware medicijnen zonder diagnose, zeker als je twijfelt over de symptomen van een zinkvergiftiging.
Controleer de rest van het hok ondertussen. Zitten er meer duiven met groene drab?
Of heeft alleen deze ene duif er last van? Als het bij één dier blijft, of wanneer een duif een dikke poot heeft, is de oorzaak waarschijnlijk persoonlijk (stress, verkeerd voer).
Als het meerdere duiven betreft, is er sprake van een besmettelijke ziekte. Let ook op specifieke symptomen, zoals een grijze waas over de ogen. Dan moet je de hele groep behandelen en een aparte ziekenboeg inrichten.
Check ook de krop. Voelt die vol en zacht aan?
Of leeg en hard? Dit zegt iets over de eetlust en de spijsvertering. Twijfel je over de oorzaak?
Haal een mestonderzoek bij je plaatselijke duivendierenarts. Voor een paar tientjes (€20 - €40) kun je een monster inleveren en weet je binnen een dag of het om wormen, trichomonaden of coccidiose gaat.
Dit bespaart je een hoop geld aan verkeerde medicijnen en tijd. Zelf dokteren met breedspuitende middelen is vaak zinloos en schadelijk voor de darmflorus van je duiven.
Medicatie en behandeling
Als de diagnose trichomonaden is, is een kuur met Tricho+Plus of Soludox de normaalste zaak.
Volg de bijsluiter strikt. Meestal 5 tot 7 dagen. Geef daarna een probioticum om de darmen te herstellen, zoals Orniflor of Avicol. Dit kost ongeveer €15 tot €25 per flesje.
Bij bacteriële infecties schrijft de dierenarts vaak Baytril of Doxycycline voor. Dit is alleen op recept verkrijgbaar en kost tussen de €20 en €30 voor een kuur.
Voor parasieten zoals wormen zijn middelen als Ivermectine of Levamisol gebruikelijk. Let op: deze middelen zijn niet altijd even goed voor de lever.
Gebruik ze preventief alleen als je weet dat er daadwerkelijk wormen zijn. De prijs hiervan ligt rond de €15 tot €25. Als de groene mest veroorzaakt wordt door leverproblemen (bijv. door giftige stoffen), kun je leverondersteunende middelen geven, zoals Liver Aid van Vitakraft of een product van Baye.
Dit helpt de lever te detoxen. Vergeet de natuurlijke middelen niet.
Knoflook is een wondermiddel. Een teentje verse knoflook per liter water werkt antibacterieel en ontstekekend. Dit is spotgoedkoop (centen per liter).
Ook appelazijn in het water (1 theelepel per liter) zorgt voor een zuurdere maagomgeving, wat bacteriën doodt.
Dit zijn oude methoden die nog steeds werken voor de dagelijkse verzorging.
Preventie: voorkomen is beter dan genezen
De beste manier om groene mest te voorkomen, is door een ijzersterk immuunsysteem.
Dat begint bij goed voer. Geef je duiven niet alleen bonen, maar een gevarieerd mengsel. Dit helpt ook tegen waterige mest bij jonge duiven. Voeg in de rui en de winter extra vitaminen toe, zoals Super Plus van Pigeon Health.
Een flesje kost ongeveer €15 en gaat lang mee. Een duif met de juiste bouwstoffen kan beter tegen een schok of een beetje stress.
Hygiëne is het halve werk. Schoon drinkwater is essentieel.
Ververs het water twee keer per dag. Maak de waterbakken dagelijks schoon met een borstel. Vooral in de zomer kan water snel bederven of algen vormen, wat de maag irriteert.
Zorg ook dat het hok droog en tochtvrij is. Vocht en tocht zorgen voor een verzwakt afweersysteem, waardoor virussen en bacteriën makkelijker toeslaan.
Beperk de stress. Zorg voor rust in het hok. Laat geen vreem