Kalkpoten bij duiven behandelen: effectieve zalfjes en huismiddeltjes

Portret van Wim Hendriksen, Duivensport Expert & Fokker
Wim Hendriksen
Duivensport Expert & Fokker
Gezondheid, Ziektes & Medicatie · 2026-02-15 · 6 min leestijd

Kalkpoten bij duiven zijn een vervelend probleem. Je ziet korstige, witte plekken op de tenen, en je duifje krabt zich constant kapot.

Het is niet alleen pijnlijk, maar het kan je hele hok op stelten zetten. Vooral voor wedstrijdduiven is het cruciaal om dit snel aan te pakken. Een duif met jeuk vliegt niet optimaal en verspilt energie.

Je wilt natuurlijk dat je jonge duifjes en vliegduiven fit blijven voor de volgende vlucht. In deze gids leg ik je simpel uit hoe je kalkpoten herkent en behandelt met effectieve zalfjes en huismiddeltjes.

Wat zijn kalkpoten eigenlijk?

Kalkpoten, ofwel schurft, wordt veroorzaakt door een mijt. Die kleine beestjes graven gangetjes in de huid van de poten.

Je ziet dan korstjes die eruitzien als kalk of zand. Het jeuken enorm, waardoor de duif gaat krabben en wonden veroorzaakt.

Dit is besmettelijk; een zieke duif in je hok is genoeg om de rest aan te steken. Bij jonge duifjes begint het vaak klein, maar het verspreidt zich snel. Bij oude vliegduinen zie je het soms alleen op de tenen. Als je het negeert, worden de poten dik en scheurt de huid open.

Dan loopt de duif makkelijk secundaire infecties op. Vroeg herkennen en behandelen is dus echt key voor de gezondheid van je hok.

Kalkpoten zijn besmettelijk. Zie je een korstje? Behandel meteen het hele hok.

Herken de symptomen snel

Je hoeft geen dierenarts te zijn om kalkpoten te zien. Kijk eens goed naar de poten van je duiven tijdens de wekelijkse controle.

Begin met de tenen; daar zitten de korstjes vaak het eerste. De huid ziet er oneffen uit, met kleine witte of bruine bultjes.

Let op het gedrag. Krabt een duif meer dan normaal? Scharrelt hij rusteloos over de roosters?

Dat is een waarschuwingssignaal. Zware gevallen hebben dikke, gezwollen poten en kunnen moeilijk landen na een training. Voor je wedvlucht duiven is dit een nachtmerrie; ze verliegen conditie door de jeuk. Controleer je jonge duifjes extra, want die zijn gevoeliger.

Gebruik een vergrootglas als je twijfelt. De mijten zijn met het blote oog nauwelijks te zien, maar de schade des te meer.

Als je twijfelt, is het beter preventief te behandelen dan het af te wachten. Je wilt je duifjes fit houden voor de sport.

Effectieve zalfjes: wat werkt?

Zalfjes zijn de klassieke behandeling en werken vaak snel. Je brengt ze rechtstreeks op de aangetaste plekken aan.

Een populair product onder duivenliefhebbers is Scatt (moxidectine). Dit dringt de huid in en doodt de mijten van binnenuit.

Scatt is een druppelvorm, maar je kunt het ook voorzichtig smeren. Een flesje van 10 ml kost ongeveer €15 tot €20, en dat doe je lang mee. Voor lokaal smeren is Parasiticid zalf een topper. Dit is een rode zalf die je dun aanbrengt op de korstjes.

De werkzame stof (zwavel) doodt de mijten en verzacht de huid. Een potje van 50 gram kost zo’n €8 tot €12.

Gebruik het elke dag drie dagen lang, en veeg de korstjes voorzichtig weg met een warm waterkwast. Let op: niet op open wonden smeren, dat prikt te veel. Voor de behandeling van duivenpokken is dit ook effectief.

Een andere optie is Ivermectine zalf, verkrijgbaar bij gespecialiseerde duivenwinkels. Dit is sterker en werkt ook tegen wormen, maar gebruik het met mate.

Een tube van 20 gram kost rond de €10. Breng een dun laagje aan op de poten, vooral ’s avonds als de duiven rusten.

Vergeet niet je handen te wassen erna. Test altijd eerst op één duif om allergieën te voorkomen.

  • Scatt druppels: €15-€20 per flesje, makkelijk aan te brengen.
  • Parasiticid zalf: €8-€12 per potje, ideaal voor lokale behandeling.
  • Ivermectine zalf: €10 per tube, krachtig maar voorzichtig gebruiken.

Huismiddeltjes: goedkoop en effectief

Als je niet meteen naar de winkel wilt, zijn huismiddeltjes een prima start. Ze zijn goedkoop en vaak al in huis.

Een bekende is teerzalf of petroleumzalf, maar wees voorzichtig met die geur. Een beter alternatief is azijnwater. Meng 1 deel azijn met 2 delen warm water en week de poten 5 minuten.

Dit doodt de mijten en verzacht de korstjes. Doe dit elke dag, en droog de poten daarna goed af.

另一个 optie is olijfolie met een druppel tea tree olie. Meng 50 ml olijfolie met 2-3 druppels olie en smeer dit op de poten. Tea tree olie is antibacterieel en schimmelwerend.

Het prikt niet en ruikt fris. Een flesje tea tree olie van 10 ml kost €5-€7 bij de drogist.

Gebruik het ’s avonds, zodat de duif niet meteen gaat vliegen. Het duurt langer dan zalfjes, maar het is zacht voor de huid.

Voor de fanatieke fokker is er nog een mengsel van vaseline en zwavelpoeder. Koop zwavelpoeder bij de tuinwinkel voor €3-€5 per zakje. Meng 1 deel poeder met 2 delen vaseline en breng het aan. Dit werkt goed tegen hardnekkige kalkpoten.

Doe handschoenen aan, want zwavel kan vlekken maken. Herhaal dit drie dagen, en je ziet verbetering.

Huismiddeltjes zijn geen vervanging voor zware infecties; bij twijfel, raadpleeg een duivendierenarts.

Stappenplan: zo behandel je je duif

Volg deze stappen om je duif effectief te helpen. Naast een kuur kan het gebruik van natuurlijke kruidenthee de weerstand ondersteunen.

  1. Inspecteer en reinig: Was de poten met warm water en zeep om vuil weg te halen.
  2. Verwijder korstjes: Week de poten 5 minuten in azijnwater en veeg zachtjes weg met een zachte borstel.
  3. Breng zalf of huismiddel aan: Smeer dun op de aangetaste plekken, zonder de huid te irriteren.
  4. Herhaal: Doe dit 3-5 dagen, afhankelijk van de ernst. Controleer dagelijks.
  5. Voorkom terugval: Desinfecteer het hok met een oplossing van water en azijn (1:10). Was nestmaterialen op 60 graden.

Begin altijd met isolatie: zet de zieke duif apart in een klein hokje of bench.

Zo voorkom je dat de rest besmet raakt. Gebruik een aparte handdoek en kwast voor de behandeling. Na de behandeling, houd de duif nog een paar dagen apart.

Let ook op andere symptomen; zo is braken bij duiven vaak een teken van ziekte. Test of de jeuk stopt door te kijken of hij rustig zit. Voor wedstrijdduiven, rust ze uit tot ze volledig hersteld zijn.

Prijzen en waar te kopen

Bij duivensportwinkels vind je alles wat je nodig hebt. Online of fysiek, zoals in speciaalzaken voor duivenliefhebbers.

Scatt en Ivermectine koop je bijvoorbeeld via sites als Duivenmarkt of lokale sportwinkels. Verwacht prijzen van €10-€25 per product, afhankelijk van de grootte. Een basispakketje met zalf, azijn en zwavel kost niet meer dan €20 tot €30.

Let op merken die duivenexperts aanraden, zoals Rohnson of Pas Reform voor verzorgingsproducten.

Koop nooit bij onbetrouwbare bronnen; echte producten hebben een duidelijke verpakking met datum. Voor huismiddeltjes ga je naar de supermarkt of drogist: azijn en olijfolie kosten €2-€3 per stuk. Bespaar niet op kwaliteit, want goedkope namaak werkt niet. Als je vaak duiven houdt, investeer in een kleine EHBO-kit.

Een setje met zalf, druppels en thermometer kost €50-€70. Dat betaalt zich terug in gezonde duiven en betere vluchten. Voor jonge duifjes koop je aparte, mildere producten, want hun huid is gevoeliger.

Praktische tips voor duivenhouders

Voorkomen is beter dan genezen, dus zorg voor een schoon hok. Maak de roosters wekelijks schoon met een hogedrukreiniger en azijn. Vermijd vocht; kalkpoten gedijen goed in natte hokken. Hang voedersilo’s op, zodat de poten niet in het eten staan. Voor wedstrijdduiven, controleer na elke vlucht de poten

Portret van Wim Hendriksen, Duivensport Expert & Fokker
Over Wim Hendriksen

Wim is duivenhouder en wedvluchtorganisator met 25 jaar ervaring in de Nederlandse duivensport. Hij heeft duizenden kilometers wedstrijden meegemaakt en deelt zijn kennis over fokken, verzorging en sport.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Gezondheid, Ziektes & Medicatie
Ga naar overzicht →